Shloka 95
बलाहकादिसप्तसेनानायकप्रेषणम् (Dispatch of the Seven Commanders beginning with Balāhaka) / Lalitopākhyāna War Continuation
Devanagari script
वरदानास्त्ररोषान्धं महाबलपराक्रमम् / अस्त्रेण च रुषा चान्धं बलाहकमहासुरम् / आकृष्य केशेष्वसिना चकर्तान्तर्धिदेवता
Transliteration
varadānāstraroṣāndhaṃ mahābalaparākramam / astreṇa ca ruṣā cāndhaṃ balāhakamahāsuram / ākṛṣya keśeṣvasinā cakartāntardhidevatā
Translation
Balāhaka, mahāsura yang dibutakan oleh amarah senjata anugerah, perkasa dengan kekuatan dan keberanian besar—ditarik rambutnya lalu ditebas dengan pedang oleh dewa yang ghaib itu.
Word by Word
वरदानboon-giving
वरदान:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवर + दान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-सम्बन्धे पूर्वपद; समासार्थः: वरस्य दानम् ('boon-giving')—अस्त्ररोषान्धम् इत्यस्य विशेषण-पूर्वपदम्
अस्त्ररोषान्धम्blinded by weaponry and rage
अस्त्ररोषान्धम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअस्त्र + रोष + अन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः अस्त्रेण रोषेण च अन्धः इति तृतीया-तत्पुरुष/बहुपद-तत्पुरुष; (qualifies Balāhaka-mahāsura)
महाबलपराक्रमम्of great strength and valor
महाबलपराक्रमम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + बल + पराक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय/बहुपद-समास: महत् बलं च पराक्रमश्च यस्य (strong and valiant)
अस्त्रेणwith a weapon
अस्त्रेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
चand
च:
Samucchaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction), समुच्चय
रुषाwith anger
रुषा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootरुष्/रुषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; 'with anger'
चand
च:
Samucchaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
अन्धम्blinded
अन्धम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बलाहकमहासुरम् इति विशेषणम्
बलाहकमहासुरम्Balāhaka, the great demon
बलाहकमहासुरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootबलाहक + महा + असुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः: बलाहकः (नाम) स महा-असुरः ('Balāhaka, the great asura')
आकृष्यhaving dragged
आकृष्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ-कृष् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), 'having dragged/pulled'
केशेषुby the hair
केशेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative), बहुवचन; 'in/by the hair' (locative of contact)
असिनाwith a sword
असिना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअसि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
चकर्तcut down
चकर्त:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद; अर्थः 'made/did' → 'cut down' (contextual)
अन्तर्धिदेवताthe deity of disappearance
अन्तर्धिदेवता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्तर्धि + देवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: अन्तर्धेः देवता ('the deity of disappearance/occultation')