Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

दुर्मद-कुरण्ड-वधः (The Slaying of Durmada and Kuraṇḍa) — Lalitopākhyāna Battle Continuation

तेषां प्रयाणनिःसाणरणितं भृशदुःसहम् / आकर्ण्य दिग्गजास्तूर्णं शीर्णकर्णा जुघूर्णिरे

teṣāṃ prayāṇaniḥsāṇaraṇitaṃ bhṛśaduḥsaham / ākarṇya diggajāstūrṇaṃ śīrṇakarṇā jughūrṇire

Dentuman derap keberangkatan mereka amat dahsyat dan sukar ditanggung; mendengarnya, Diggaja—gajah penjaga arah—segera berpusing-pusing, seolah-olah telinga mereka koyak.

teṣāmof them
teṣām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma, Masculine/Neuter, Genitive (षष्ठी/6), Plural
prayāṇa-niḥsāṇa-raṇitamthe march-horn’s ringing
prayāṇa-niḥsāṇa-raṇitam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootprayāṇa (प्रातिपदिक) + niḥsāṇa (प्रातिपदिक) + raṇita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1)/Accusative (2), Singular; Tatpuruṣa (multi-member): the ringing sound (raṇitam) of the war-trumpet/horn (niḥsāṇa) at the march (prayāṇa)
bhṛśa-duḥsahamextremely unbearable
bhṛśa-duḥsaham:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootbhṛśa (अव्यय/प्रातिपदिक) + duḥsaha (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1)/Accusative (2), Singular; Karmadhāraya: bhṛśam duḥsaham = extremely unbearable
ākarṇyahaving heard
ākarṇya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootā + kṛ (धातु)?? actually ā + karṇ (धातु) in sense ‘to hear’ from √kṛ?; standard: ā + karṇay (caus.)?; here gerund ‘having heard’
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा/ल्यप्), ‘having heard’
dik-gajāḥthe elephants of the directions
dik-gajāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdik (प्रातिपदिक) + gaja (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1), Plural; Tatpuruṣa: diśāṃ gajāḥ = elephants of the quarters (directional elephants)
tūrṇamquickly
tūrṇam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottūrṇam (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण-अव्यय)
śīrṇa-karṇāḥwith torn ears
śīrṇa-karṇāḥ:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootśīrṇa (कृदन्त-प्रातिपदिक) + karṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1), Plural; Bahuvrīhi: śīrṇāḥ karṇāḥ yeṣām = whose ears are torn/damaged
jughūrṇirereeled/whirled about
jughūrṇire:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootghūrṇ (धातु)
FormPerfect (लिट्), Ātmanepada, 3rd person, Plural