Previous Verse
Next Verse

Shloka 70

दुर्मद-कुरण्ड-वधः (The Slaying of Durmada and Kuraṇḍa) — Lalitopākhyāna Battle Continuation

एकैव सा तार्क्ष्यरथा पञ्चभिः पृतनेश्वरी / लघुहस्ततया युद्धे चक्रे वै शस्त्रवर्षिणी

ekaiva sā tārkṣyarathā pañcabhiḥ pṛtaneśvarī / laghuhastatayā yuddhe cakre vai śastravarṣiṇī

Dia seorang sahaja, sang ratu panglima bala tentera, menaiki kereta Tārkṣya; dalam peperangan, dengan tangan yang pantas, baginda menurunkan hujan senjata ke atas musuh.

ekāalone, single
ekā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Prathamā vibhakti (Nom. 1), Ekavacana (sg.); विशेषण (adjectival)
evaindeed, only
eva:
Sambandha/Avadhāraṇa (सम्बन्ध/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormNipāta (particle), emphasis
she
:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Prathamā (Nom. 1), Ekavacana; sarvanāma (pronoun)
tārkṣya-rathā(she) whose chariot is Garuḍa / Garuḍa-charioted
tārkṣya-rathā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottārkṣya + ratha (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Prathamā (Nom. 1), Ekavacana; ṣaṣṭhī-tatpuruṣa (genitive determinative): ‘tārkṣyasya rathaḥ’ → ‘tārkṣyarathaḥ’ (as epithet)
pañcabhiḥwith five
pañcabhiḥ:
Sahakāraka/Instrument (करण/सह)
TypeAdjective
Rootpañcan (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga/napuṃsaka (m./n. as numeral), Tṛtīyā vibhakti (Instr. 3), Bahuvacana (pl.); saṅkhyā-viśeṣaṇa (numeral adjective)
pṛtana-īśvarīmistress/leader of the army
pṛtana-īśvarī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpṛtanā + īśvarī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Prathamā (Nom. 1), Ekavacana; ṣaṣṭhī-tatpuruṣa: ‘pṛtanāyāḥ īśvarī’
laghu-hastatayāby quick-handedness, with swift hands
laghu-hastatayā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootlaghu + hasta + -tā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Tṛtīyā (Instr. 3), Ekavacana; bhāva-vācaka (abstract noun) ‘-tā’; tatpuruṣa/karmadhāraya sense: ‘laghuḥ hastaḥ’ → ‘laghuhasta-’
yuddhein battle
yuddhe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootyuddha (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga (n.), Saptamī vibhakti (Loc. 7), Ekavacana
cakreshe did/made
cakre:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
FormLaṅ-lakāra (Imperfect/past), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana; parasmaipada
vaiindeed
vai:
Sambandha/Avadhāraṇa (सम्बन्ध/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormNipāta (particle), emphasis/assurance
śastra-varṣiṇīweapon-showering (woman)
śastra-varṣiṇī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśastra + varṣiṇī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Prathamā (Nom. 1), Ekavacana; upapada-tatpuruṣa: ‘śastrāṇi varṣati’ (weapon-raining)