Shloka 11
Lalitopākhyāna: Devagaṇa-samāgamaḥ and Śrīnagaryāḥ Nirmāṇam
Assembly of Devas; Construction and Splendor of the Divine City
Devanagari script
मध्यं राजगृहं दिव्यं द्वारगोपुरभूषितम् / शालाभिर्बहुभिर्युक्तं सभा भिरुषशोभितम्
Transliteration
madhyaṃ rājagṛhaṃ divyaṃ dvāragopurabhūṣitam / śālābhirbahubhiryuktaṃ sabhā bhiruṣaśobhitam
Translation
Di tengah kota berdiri istana diraja yang suci, dihiasi pintu gerbang dan menara gopura; tersusun dengan banyak balai, serta diserikan oleh dewan-dewan persidangan.
Word by Word
मध्यम्central
मध्यम्:
कर्ता (Karta/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying रājagṛham)
राज-गृहम्royal palace
राज-गृहम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक) + गृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः (तत्पुरुषः) — राज्ञः गृहं (king’s palace/royal house)
दिव्यम्splendid/divine
दिव्यम्:
कर्ता (Karta/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying राजगृहम्)
द्वार-गोपुर-भूषितम्adorned with doors and gate-towers
द्वार-गोपुर-भूषितम्:
कर्ता (Karta/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootद्वार (प्रातिपदिक) + गोपुर (प्रातिपदिक) + भूषित (कृदन्त, √भूष्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कृदन्तः (क्त) ‘भूषित’ = adorned; समासः (तत्पुरुषः) — द्वारैः गोपुरैश्च भूषितम्; विशेषणम् (qualifying राजगृहम्)
शालाभिःwith halls
शालाभिः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootशाला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/Instrumental), बहुवचन
बहुभिःmany
बहुभिः:
करण (Karaṇa/Instrument-qualifier)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (qualifying शालाभिः)
युक्तम्endowed/connected
युक्तम्:
कर्ता (Karta/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootयुक्त (कृदन्त, √युज्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कृदन्तः (क्त) = endowed/connected; विशेषणम् (qualifying राजगृहम्)
सभाभिःwith assembly-halls
सभाभिः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootसभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
उषा-शोभितम्beautified with dawn-like splendor
उषा-शोभितम्:
कर्ता (Karta/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootउषा (प्रातिपदिक) + शोभित (कृदन्त, √शुभ्/√शोभ्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कृदन्तः (क्त) ‘शोभित’ = beautified; समासः (तत्पुरुषः) — उषया शोभितम् (beautified like dawn / by dawn-like radiance); विशेषणम् (qualifying राजगृहम्)