Previous Verse
Next Verse

Srimad Bhagavatam — Panchama Skandha, Shloka 7

Rahūgaṇa Meets Jaḍa Bharata: The Shaking Palanquin and the Teaching Beyond Body-Identity

अथ पुन: स्वशिबिकायां विषमगतायां प्रकुपित उवाच रहूगण: किमिदमरे त्वं जीवन्मृतो मां कदर्थीकृत्य भर्तृशासनमतिचरसि प्रमत्तस्य च ते करोमि चिकित्सां दण्डपाणिरिव जनताया यथा प्रकृतिं स्वां भजिष्यस इति ॥ ७ ॥

atha punaḥ sva-śibikāyāṁ viṣama-gatāyāṁ prakupita uvāca rahūgaṇaḥ kim idam are tvaṁ jīvan-mṛto māṁ kadarthī-kṛtya bhartṛ-śāsanam aticarasi pramattasya ca te karomi cikitsāṁ daṇḍa-pāṇir iva janatāyā yathā prakṛtiṁ svāṁ bhajiṣyasa iti.

Apabila Raja Rahūgaṇa melihat usungan masih bergoyang, baginda murka lalu berkata: “Wahai celaka, apa yang kau buat? Hidup tetapi seperti mati? Tidakkah kau tahu aku tuanmu? Kau melanggar perintahku; maka aku akan menghukummu seperti Yamarāja menghukum orang berdosa, agar kau sedar dan melakukan tugasmu dengan benar.”

athathen
atha:
Sambandha (सम्बन्ध/connecting)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमसूचक (sequence marker)
punaḥagain
punaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति/पुनरावृत्ति (again)
sva-śibikāyāmin (his) own palanquin
sva-śibikāyām:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsva (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + śibikā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (स्वस्य शिबिका)
viṣama-gatāyāmhaving become uneven/jerky (in movement)
viṣama-gatāyām:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootviṣama (प्रातिपदिक) + gata (गम् धातु, क्त/कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण (शिबिकायाम्)
prakupitaḥangered
prakupitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootpra-kup (कुप् धातु) + kta (क्त/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; विशेषण (रहूगणः)
uvācasaid
uvāca:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (वच् धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
rahūgaṇaḥKing Rahūgaṇa
rahūgaṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrahūgaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
kimwhat?
kim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक
idamthis
idam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देशवाचक
arehey!
are:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootare (अव्यय)
Formसम्बोधन-निपात (vocative particle)
tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottvam (युष्मद्-प्रातिपदिक)
Formपुं/स्त्री, प्रथमा, एकवचन; मध्यमपुरुष-सर्वनाम
jīvan-mṛtaḥa living-dead (as if dead while alive)
jīvan-mṛtaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootjīvat (जीव् धातु, शतृ/कृदन्त) + mṛta (मृ धातु, क्त/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (त्वम्); कर्मधारय (जीवन् एव मृतः)
māmme
mām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootasmad (अस्मद्-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd), एकवचन; उत्तमपुरुष-सर्वनाम
kadarthī-kṛtyahaving insulted/ill-treated
kadarthī-kṛtya:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootkadarthī (प्रातिपदिक) + kṛ (कृ धातु) + ल्यप् (क्त्वा-सम)
Formक्त्वान्त-अव्यय (ल्यप्/क्त्वा); पूर्वकालक्रिया (having done...)
bhartṛ-śāsanamthe master’s order
bhartṛ-śāsanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhartṛ (भृ धातु-प्रातिपदिक ‘भर्तृ’) + śāsana (शास् धातु-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भर्तुः शासनम्)
aticarasiyou transgress/overstep
aticarasi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootati-car (चर् धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग ‘अति’
pramattasyaof you who are negligent/intoxicated
pramattasya:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeAdjective
Rootpramatta (प्र-मद् धातु, क्त/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; विशेषण (ते)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
teto you
te:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootyusmad (युष्मद्-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th), एकवचन; सर्वनाम
karomiI do/make
karomi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (कृ धातु)
Formलट्, उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; परस्मैपद
cikitsāmtreatment/correction
cikitsām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcikitsā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
daṇḍa-pāṇiḥone with a staff in hand (punisher)
daṇḍa-pāṇiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdaṇḍa (प्रातिपदिक) + pāṇi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (दण्डः पाणौ यस्य/दण्डपाणिः)
ivalike
iva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (comparative particle)
janatāyāḥof the people
janatāyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootjanatā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
yathāso that/as
yathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/उपमान (as/so that)
prakṛtim(your) natural state
prakṛtim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootprakṛti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
svāmyour own
svām:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsva (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (प्रकृतिम्)
bhajiṣyasiyou will return to/partake of
bhajiṣyasi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhaj (भज् धातु)
Formलृट् (Simple Future/भविष्यत्), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
R
Rahūgaṇa
J
Jaḍa Bharata

FAQs

This verse shows Rahūgaṇa’s pride: he mistakes a saint for a negligent servant and threatens punishment, illustrating how ego can distort judgment and lead to misuse of royal authority.

Because the palanquin moved unevenly, Rahūgaṇa assumed the carrier was careless and disobedient; unaware of Jaḍa Bharata’s saintliness, he reacted with anger and threatened discipline.

Before blaming or punishing others, verify the facts and check one’s ego; leadership requires restraint, humility, and respect—especially toward those who may be wiser than they appear.