Shloka 15

Paraśurāma Avenges Jamadagni; Restoration Through Sacrifice; Viśvāmitra’s Line and Devarāta (Śunaḥśepha)

Devanagari script

ते दु:खरोषामर्षार्तिशोकवेगविमोहिता: । हा तात साधो धर्मिष्ठ त्यक्त्वास्मान्स्वर्गतो भवान् ॥ १५ ॥

Transliteration

te duḥkha-roṣāmarṣārti- śoka-vega-vimohitāḥ hā tāta sādho dharmiṣṭha tyaktvāsmān svar-gato bhavān

Translation

Bingung dengan kesedihan, kemarahan, dan ratapan, anak-anak Jamadagni menangis, 'Wahai Ayah, orang suci yang paling alim, kamu telah meninggalkan kami dan pergi ke syurga!'

Synonyms

• ते: they
• ते: कर्ता (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• दुःख-रोष-अमर्ष-आर्ति-शोक-वेग-विमोहिताः: bewildered by grief, anger, indignation, distress, sorrow, and agitation
• दुःख-रोष-अमर्ष-आर्ति-शोक-वेग-विमोहिताः: विशेषण (of कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दुःख (प्रातिपदिक) + रोष (प्रातिपदिक) + अमर्ष (प्रातिपदिक) + आर्ति (प्रातिपदिक) + शोक (प्रातिपदिक) + वेग (प्रातिपदिक) + वि-मोहित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: बहुपद-समासः (tatpuruṣa/elliptic): दुःखादिभिः विमोहिताः; ‘विमोहित’ = क्त (PPP) from √मुह् with वि-; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘ते’ विशेषणम्

• हा: alas!
• हा: सम्बोधन/उद्गार
• Type: Indeclinable
• Root: हा (अव्यय)
• Form: अव्यय (interjection)

• तात: O father!
• तात: सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: तात (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• साधो: O saintly one!
• साधो: सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: साधु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• धर्मिष्ठ: O most righteous!
• धर्मिष्ठ: सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: धर्मिष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; अतिशय-प्रत्यय (iṣṭha)

• त्यक्त्वा: having abandoned
• त्यक्त्वा: पूर्वकाल (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: त्यज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive), from √त्यज्

• अस्मान्: us
• अस्मान्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; सर्वनाम

• स्वर्ग-गतः: gone to heaven
• स्वर्ग-गतः: विशेषण (of कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक) + गत (गम्-धातु, क्त)
• Form: तत्पुरुषसमासः (svargaṃ gataḥ); ‘गत’ = क्त (PPP) from √गम्; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘भवान्’ विशेषणम्

• भवान्: you (honored one)
• भवान्: कर्ता (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; आदरार्थक सर्वनाम (honorific ‘you’)

Characters & Entities

• Jamadagni
• Paraśurāma

FAQs

What does Srimad Bhagavatam 9.16.15 say about grief after a loved one’s death?

It portrays how intense sorrow can surge together with anger and confusion, leaving people bewildered—yet still remembering the departed as saintly and righteous.

Who is being addressed as “tāta” (dear father) in Bhagavatam 9.16.15?

Jamadagni is addressed by his sons, who lament that their righteous father has “gone to heaven” after being killed.

Practical application: how can this verse help in dealing with loss today?

It validates the natural wave of emotions after loss while reminding us to honor the departed’s virtues, gradually moving from bewilderment toward steadiness in dharma.