Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Lord Rāmacandra’s Charity, Sītā’s Departure, and the Lord’s Return to Vaikuṇṭha

सुबाहु: श्रुतसेनश्च शत्रुघ्नस्य बभूवतु: । गन्धर्वान् कोटिशो जघ्ने भरतो विजये दिशाम् ॥ १३ ॥ तदीयं धनमानीय सर्वं राज्ञे न्यवेदयत् । शत्रुघ्नश्च मधो: पुत्रं लवणं नाम राक्षसम् । हत्वा मधुवने चक्रे मथुरां नाम वै पुरीम् ॥ १४ ॥

subāhuḥ śrutasenaś ca śatrughnasya babhūvatuḥ gandharvān koṭiśo jaghne bharato vijaye diśām

Śatrughna mempunyai dua putera, Subāhu dan Śrutasena. Dalam penaklukan segala arah, Bharata membunuh berjuta-juta Gandharva lalu membawa harta mereka untuk dipersembahkan seluruhnya kepada Raja Rāmacandra. Śatrughna juga membunuh rākṣasa bernama Lavaṇa, putera Madhu, lalu mendirikan kota bernama Mathurā di hutan Madhuvana.

तदीयम्his/that (belonging to him)
तदीयम्:
Karma (कर्म; qualifier of धनम्)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम) + ईय (तद्धित)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन; विशेषण — ‘belonging to him/that’
धनम्wealth
धनम्:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन
आनीयhaving brought
आनीय:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√नी (धातु)
Formक्त्वान्त/ल्यप्-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive) — ‘having brought’
सर्वम्all
सर्वम्:
Karma (कर्म; qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषण
राज्ञेto the king
राज्ञे:
Sampradana (सम्प्रदान/to)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी (Dative/सम्प्रदान), एकवचन
न्यवेदयत्reported/presented
न्यवेदयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-√विद् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/अनद्यतनभूत); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शत्रुघ्नःŚatrughna
शत्रुघ्नः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशत्रुघ्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
मधोःof Madhu
मधोः:
Sambandha (सम्बन्ध/of)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन
पुत्रम्son
पुत्रम्:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन
लवणम्Lavaṇa
लवणम्:
Karma (कर्म; apposition to पुत्रम्)
TypeNoun
Rootलवण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; नाम (proper name)
नामnamed
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध/naming marker)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामनिर्देशक (indeclinable ‘named’)
राक्षसम्the demon
राक्षसम्:
Karma (कर्म; apposition)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
हत्वाhaving killed
हत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Root√हन् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive) — ‘having slain’
मधुवनेin Madhuvana
मधुवने:
Adhikarana (अधिकरण/in)
TypeNoun
Rootमधुवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (Locative/अधिकरण), एकवचन
चक्रेfounded/made
चक्रे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट् (Perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
मथुराम्Mathurā
मथुराम्:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootमथुरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन
नामnamed
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध/naming marker)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामनिर्देशक
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक/पादपूरण (emphatic particle)
पुरीम्city
पुरीम्:
Karma (कर्म; apposition)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन
Ś
Śatrughna
S
Subāhu
Ś
Śrutasena
B
Bharata
G
Gandharvas
M
Madhu
L
Lavaṇa
R
Rāma (the king)

FAQs

In Canto 9, Chapter 11, Śukadeva states that Śatrughna killed the rākṣasa Lavaṇa (son of Madhu) and then established a city in the Madhu forest named Mathurā.

The verse shows Bharata acting in kṣatriya-dharma and loyalty to the throne—after victory he offered all acquired wealth to the reigning king (Lord Rāma), demonstrating service and proper royal conduct.

Use power and success in the service of dharma: protect society from harmful forces, and dedicate gains back to rightful duty and leadership rather than personal enjoyment.