Shloka 1

श्रीशुक उवाच तथानुगृह्य भगवान् गोपीनां स गुरुर्गति: । युधिष्ठिरमथापृच्छत् सर्वांश्च सुहृदोऽव्ययम् ॥ १ ॥

śrī-śuka uvāca tathānugṛhya bhagavān gopīnāṁ sa gurur gatiḥ yudhiṣṭhiram athāpṛcchat sarvāṁś ca suhṛdo ’vyayam

Śukadeva berkata: Demikianlah Tuhan Kṛṣṇa, guru rohani para gopī dan tujuan hidup mereka, menunjukkan belas kasihan-Nya. Kemudian Dia bertemu Yudhiṣṭhira dan semua kerabat-Nya yang lain serta bertanya tentang kesejahteraan mereka.

śrī-śukaḥŚrī Śuka
śrī-śukaḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootśrī + śuka (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Singular (एकवचन)
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया/verb)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
tathāthus; in that manner
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormAvyaya (adverb/क्रियाविशेषण)
anugṛhyahaving shown favor
anugṛhya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/gerundial)
TypeVerb
Rootanu + grah (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा/अव्ययभाव), ‘having favored’
bhagavānthe Blessed Lord
bhagavān:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Singular (एकवचन)
gopīnāmof the gopīs
gopīnām:
Sambandha (सम्बन्ध/genitive)
TypeNoun
Rootgopī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Genitive (षष्ठी), Plural (बहुवचन)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Singular (एकवचन)
guruḥteacher
guruḥ:
Karta (कर्ता/predicate-noun)
TypeNoun
Rootguru (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Singular (एकवचन)
gatiḥrefuge; goal
gatiḥ:
Karta (कर्ता/predicate-noun)
TypeNoun
Rootgati (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Singular (एकवचन)
yudhiṣṭhiramYudhiṣṭhira
yudhiṣṭhiram:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootyudhiṣṭhira (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (द्वितीया), Singular (एकवचन)
athathen
atha:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormAvyaya (conjunction/समुच्चय)
apṛcchatasked
apṛcchat:
Kriyā (क्रिया/verb)
TypeVerb
Rootprach (धातु)
FormImperfect (लङ्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
sarvānall (of them)
sarvān:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (द्वितीया), Plural (बहुवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya (conjunction/समुच्चय)
suhṛdaḥwell-wishers; friends
suhṛdaḥ:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootsuhṛd (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (द्वितीया), Plural (बहुवचन)
avyayamimperishable; undecaying
avyayam:
Viśeṣaṇa (विशेषण/adjectival)
TypeAdjective
Rootavyaya (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (द्वितीया), Singular (एकवचन); qualifying yudhiṣṭhiram (as epithet)

The words gurur gatiḥ have been translated here in their usual sense: “spiritual master and goal.” Śrīla Viśvanātha Cakravartī, however, points out an additional meaning: While Lord Kṛṣṇa is the goal for all sādhus in general, for the gopīs specifically He is that goal which is guru, “predominant,” in the sense of completely eclipsing the significance of all other possible goals.

Ś
Śukadeva Gosvāmī
B
Bhagavān (Śrī Kṛṣṇa)
G
Gopīs
K
King Yudhiṣṭhira

FAQs

This verse describes Kṛṣṇa as the gopīs’ guru and gati—meaning He is both their guiding spiritual master and their final shelter—showing that pure devotion culminates in taking the Lord alone as one’s ultimate refuge.

After favoring the gopīs, Kṛṣṇa turns to His righteous devotee Yudhiṣṭhira and other well-wishers to ask about their well-being, reflecting His affectionate, reciprocal dealings with all His devotees.

Cultivate steady remembrance and dependence on the Lord—seeking guidance (guru) and protection (gati) through prayer, sādhana, and serving devotees—so your sense of security gradually rests in the divine rather than changing circumstances.