Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Pauṇḍraka’s False Vāsudeva Claim, His Death, and the Burning of Vārāṇasī by Sudarśana

तस्य काशीपतिर्मित्रं पार्ष्णिग्राहोऽन्वयान्नृप । अक्षौहिणीभिस्तिसृभिरपश्यत् पौण्ड्रकं हरि: ॥ १२ ॥ शङ्खार्यसिगदाशार्ङ्गश्रीवत्साद्युपलक्षितम् । बिभ्राणं कौस्तुभमणिं वनमालाविभूषितम् ॥ १३ ॥ कौशेयवाससी पीते वसानं गरुडध्वजम् । अमूल्यमौल्याभरणं स्फुरन्मकरकुण्डलम् ॥ १४ ॥

tasya kāśī-patir mitraṁ pārṣṇi-grāho ’nvayān nṛpa akṣauhiṇībhis tisṛbhir apaśyat pauṇḍrakaṁ hariḥ

Sahabat Pauṇḍraka, raja Kāśī, wahai Raja, mengikuti dari belakang sebagai pasukan pengawal belakang dengan tiga divisi akṣauhiṇī. Tuhan Hari melihat Pauṇḍraka membawa lambang-lambang Tuhan sendiri—śaṅkha, cakra, pedang dan gada—serta busur Śārṅga dan tanda Śrīvatsa yang ditiru. Dia memakai permata Kaustubha palsu, dihiasi vanamālā, berpakaian sutera kuning halus, panjinya bergambar Garuḍa, serta mahkota bernilai dan subang berbentuk makara yang berkilau.

तस्यof him/of that (king)
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग (pronoun form, gender-contextual)
काशीपतिःthe lord of Kāśī
काशीपतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकाशी + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (kāśyāḥ patiḥ)
मित्रम्(his) ally/friend
मित्रम्:
Visheshya (विशेष्य/सम्बन्ध-निर्देश)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; here in apposition to kāśīpatiḥ (predicate/appositive)
पार्ष्णिग्राहःone who seizes the heel; pursuer
पार्ष्णिग्राहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपार्ष्णि + ग्राह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (pārṣṇeḥ grāhaḥ)
अन्वयात्from (his) lineage/family connection
अन्वयात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootअन्वय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative/अपादान), एकवचन
नृपO king
नृप:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
अक्षौहिणीभिःwith armies (akṣauhiṇīs)
अक्षौहिणीभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअक्षौहिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), तृतीया (Instrumental/करण), बहुवचन (Plural)
तिसृभिःwith three
तिसृभिः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्यावाचक-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषणम् (qualifier) of अक्षौहिणीभिः
अपश्यत्saw
अपश्यत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
पौण्ड्रकम्Pauṇḍraka
पौण्ड्रकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपौण्ड्रक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन
हरिःHari (Kṛṣṇa)
हरिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Śrīla Prabhupāda comments in Kṛṣṇa: “When the two kings came before Lord Kṛṣṇa to oppose Him, Kṛṣṇa saw Pauṇḍraka face to face for the first time.”

P
Pauṇḍraka
Ś
Śrī Kṛṣṇa (Hari/Vāsudeva)

FAQs

This verse highlights divine identifiers—yellow silk garments, the Garuḍa emblem, and extraordinary, priceless ornaments—used in the narrative to contrast genuine divinity with Pauṇḍraka’s imitation.

The Garuḍa emblem is a classic Vaiṣṇava royal and divine sign associated with the Supreme Lord’s sovereignty and protection, helping devotees and readers identify the Lord’s authentic insignia in the scripture’s narratives.

It teaches discernment: don’t be misled by external display or claims—evaluate authenticity by consistent, verifiable qualities and higher character, just as the Bhagavatam contrasts true divinity with imitation.