Previous Verse
Next Verse

Shloka 41

Kṛṣṇa Visits Indraprastha; Kuntī’s Remembrance; Kālindī and Further Marriages

श्रीराजोवाच कोऽन्यस्तेऽभ्यधिको नाथ कन्यावर इहेप्सित: । गुणैकधाम्नो यस्याङ्गे श्रीर्वसत्यनपायिनी ॥ ४१ ॥

śrī-rājovāca ko ’nyas te ’bhyadhiko nātha kanyā-vara ihepsitaḥ guṇaika-dhāmno yasyāṅge śrīr vasaty anapāyinī

Raja berkata: Wahai Tuhanku, siapakah yang lebih layak menjadi suami puteriku selain Engkau, satu-satunya tempat berhimpunnya segala sifat rohani? Pada tubuh-Mu Dewi Sri (Lakshmi) bersemayam, tidak pernah meninggalkan-Mu.

śrī-rājāthe king
śrī-rājā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśrī-rājan (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
kaḥwho
kaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
anyaḥother
anyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootanya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
teto you
te:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormDative (चतुर्थी/4), Singular (एकवचन)
abhyadhikaḥsuperior
abhyadhikaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootabhyadhika (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
nāthaO lord
nātha:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootnātha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative (सम्बोधन), Singular (एकवचन)
kanyā-varaḥbridegroom (chooser of the maiden)
kanyā-varaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkanyā-vara (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
ihahere
iha:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
FormAdverb (देशवाचक-अव्यय)
ipsitaḥdesired
ipsitaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootipsita (कृदन्त; √āp/√īps धातु)
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Nominative (प्रथमा/1), Singular; agrees with kanyā-varaḥ
guṇa-eka-dhāmnaḥof the one abode of virtues
guṇa-eka-dhāmnaḥ:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootguṇa-eka-dhāman (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter stem dhāman; Genitive (षष्ठी/6), Singular (एकवचन); ‘of the sole abode of virtues’
yasyawhose
yasya:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormGenitive (षष्ठी/6), Singular (एकवचन)
aṅgein (his) body/limbs
aṅge:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootaṅga (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (सप्तमी/7), Singular (एकवचन)
śrīḥLakṣmī / fortune
śrīḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśrī (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
vasatidwells
vasati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvas (धातु)
FormPresent (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
anapāyinīnever departing
anapāyinī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootan-apāyinī (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (प्रथमा/1), Singular; agrees with śrīḥ
B
Bhīṣmaka
K
Kṛṣṇa
Ś
Śrī (Lakṣmī)

FAQs

This verse states that no one is superior to Kṛṣṇa; He is the sole abode of all virtues, and even Lakṣmī eternally resides on His person—showing His unsurpassed supremacy and auspiciousness.

In the context of arranging Rukmiṇī’s marriage, Bhīṣmaka acknowledges Kṛṣṇa as the most fitting bridegroom, praising His incomparable qualities and divine fortune.

It encourages choosing the highest ideal—virtue and divine shelter—over lesser attractions, and measuring life choices by character, goodness, and spiritual alignment.