Shloka 24

गोप्यस्तद्गीतमाकर्ण्य मूर्च्छिता नाविदन्नृप । स्रंसद्दुकूलमात्मानं स्रस्तकेशस्रजं तत: ॥ २४ ॥

gopyas tad-gītam ākarṇya mūrcchitā nāvidan nṛpa sraṁsad-dukūlam ātmānaṁ srasta-keśa-srajaṁ tataḥ

Wahai Raja, mendengar nyanyian itu para gopī terpegun seakan pengsan; lupa diri, mereka tidak sedar kain halus mereka mengendur serta rambut dan kalungan bunga menjadi berserabut.

गोप्यःthe gopīs
गोप्यः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootगोपी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तत्that
तत्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of गीतम्)
गीतम्song
गीतम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootगीत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आकर्ण्यhaving heard
आकर्ण्य:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootआ + कर्ण् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव (indeclinable verbal), ‘having heard’
मूर्च्छिताःfainting, swooning
मूर्च्छिताः:
विशेषण (Qualifier of कर्ता)
TypeAdjective
Rootमूर्च्छित (प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (of गोप्यः)
not
:
सम्बन्ध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
अविदन्they knew/recognized
अविदन्:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
नृपO king
नृप:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
स्रंसत्slipping down, falling
स्रंसत्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootस्रंस् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of दुकूलम्)
दुकूलम्silken garment
दुकूलम्:
कर्म (Karma/Object complement)
TypeNoun
Rootदुकूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आत्मानम्themselves
आत्मानम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
स्रस्तकेशस्रजम्with loosened hair and garland
स्रस्तकेशस्रजम्:
विशेषण (Qualifier of आत्मानम्)
TypeAdjective
Rootस्रस्त + केश + स्रज् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः—‘यस्य केशाः स्रस्ताः स्रक् च स्रस्ता’ (with loosened hair and garland)
ततःthereafter, then
ततः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: thereafter/from that)
G
gopīs
P
Parīkṣit Mahārāja

FAQs

This verse says that on hearing Kṛṣṇa’s song, the gopīs became so overwhelmed that they fainted and lost bodily awareness—shown by loosened garments, hair, and garlands.

Śukadeva is narrating Kṛṣṇa’s Vṛndāvana pastimes to King Parīkṣit; the address ‘O King’ marks the direct teacher–listener relationship and keeps the narration anchored to Parīkṣit’s inquiry.

It highlights the power of divine sound and remembrance: sincere hearing (śravaṇam) of Kṛṣṇa’s names and pastimes can deeply transform the heart, loosening attachment to mere bodily identity and drawing one toward loving absorption.