Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Kṛṣṇa and Balarāma’s Forest Games and the Slaying of Pralamba

वनं कुसुमितं श्रीमन्नदच्चित्रमृगद्विजम् । गायन्मयूरभ्रमरं कूजत्कोकिलसारसम् ॥ ७ ॥

vanaṁ kusumitaṁ śrīman nadac-citra-mṛga-dvijam gāyan mayūra-bhramaraṁ kūjat-kokila-sārasam

Hutan Vṛndāvana dihiasi bunga-bunga indah dan dipenuhi bunyi pelbagai haiwan serta burung. Merak dan lebah seolah-olah bernyanyi, sementara burung kukuk dan bangau bersuara merdu.

वनम्forest
वनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
कुसुमितम्in bloom
कुसुमितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकुसुम (प्रातिपदिक) + इत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘flowered/in bloom’ (qualifies वनम्)
श्रीमत्splendid
श्रीमत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रीमत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (stem-form before next word; ‘splendid’)
नदत्resounding
नदत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनद् (धातु) + शतृ → नदत् (प्रातिपदिक)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (in compound; ‘sounding’)
चित्रvariegated
चित्र:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (stem-form in compound; ‘variegated/wondrous’)
मृगanimals
मृग:
Visheshana (विशेषण)
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (stem-form in compound; ‘deer/animals’)
द्विजम्(with) animals and birds
द्विजम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व (मृग-द्विजम् = ‘animals and birds’ as a collective); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (qualifies वनम्)
गायन्singing
गायन्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootगै (धातु) + शतृ → गायन् (प्रातिपदिक)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘singing’ (implied subject: कृष्णः/गोपाः)
मयूरpeacock
मयूर:
Visheshana (विशेषण)
TypeNoun
Rootमयूर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (stem-form in compound; peacock)
भ्रमरम्peacocks and bees
भ्रमरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभ्रमर (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व (मयूर-भ्रमरम् = ‘peacocks and bees’); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (object/scene described)
कूजत्cooing
कूजत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकूज् (धातु) + शतृ → कूजत् (प्रातिपदिक)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (in compound; ‘cooing/calling’)
कोकिलcuckoo
कोकिल:
Visheshana (विशेषण)
TypeNoun
Rootकोकिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (stem-form in compound; cuckoo)
सारसम्cuckoos and cranes
सारसम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसारस (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व (कोकिल-सारसम् = ‘cuckoos and cranes’); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

FAQs

This verse portrays Vṛndāvana as a divinely opulent, flower-filled forest where animals and birds appear wonderfully varied and melodious—its natural sounds become like devotional music in Kṛṣṇa’s presence.

Śukadeva highlights how all of Vraja’s nature participates in Kṛṣṇa-līlā—its sights and sounds intensify the rasa of the pastime and inspire devotees to remember Kṛṣṇa through sacred landscape.

Cultivate bhakti by mindful remembrance: spend time in nature, reduce distraction, and consciously connect beauty and sound to gratitude and devotion—using creation as a prompt for Kṛṣṇa-smaraṇa.