Next Verse

Shloka 1

Aghāsura-vadha: The Killing and Deliverance of Aghāsura

श्रीशुक उवाच क्‍वचिद् वनाशाय मनो दधद्‌व्रजात् प्रात: समुत्थाय वयस्यवत्सपान् । प्रबोधयञ्छृङ्गरवेण चारुणा विनिर्गतो वत्सपुर:सरो हरि: ॥ १ ॥

śrī-śuka uvāca kvacid vanāśāya mano dadhad vrajāt prātaḥ samutthāya vayasya-vatsapān prabodhayañ chṛṅga-raveṇa cāruṇā vinirgato vatsa-puraḥsaro hariḥ

Śukadeva berkata: Wahai Raja, pada suatu hari Hari (Kṛṣṇa) berniat menikmati sarapan sebagai piknik di hutan. Pagi-pagi baginda bangun, meniup trompet dari tanduk dengan bunyi indah, mengejutkan para sahabat gembala dan anak-anak lembu; lalu, dengan kumpulan anak lembu di hadapan, baginda berangkat dari Vraja menuju hutan.

श्री-शुकःŚrī Śuka
श्री-शुकः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + शुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), एकवचन; समास: श्रीमान् शुकः (कर्मधारय)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
क्वचित्once/at some time
क्वचित्:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formकाल/देश-अव्यय (adverb: at some time)
वन-आशायfor the desire of going to the forest
वन-आशाय:
Sampradāna (सम्प्रदान/Dative purpose)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक) + आशा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/dative), एकवचन; समास: वनस्य आशा (षष्ठी-तत्पुरुष)
मनःmind
मनः:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन
दधत्placing/holding (it)
दधत्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeVerb
Root√धा (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ/Present active participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘मनः’ इत्यस्य विशेषणम्
व्रजात्from Vraja
व्रजात्:
Apādāna (अपादान/Ablative-source)
TypeNoun
Rootव्रज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/ablative), एकवचन
प्रातःin the morning
प्रातः:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootप्रातः (अव्यय)
Formकाल-अव्यय (adverb: in the morning)
समुत्थायhaving risen
समुत्थाय:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-उद्-√स्था (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)
वयस्य-वत्सपान्friends and calf-herders
वयस्य-वत्सपान्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवयस्य (प्रातिपदिक) + वत्सप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/accusative), बहुवचन; समास: वयस्याश्च वत्सपाश्च (इतरेतर-द्वन्द्व)
प्रबोधयन्awakening/calling (them)
प्रबोधयन्:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeVerb
Rootप्र-√बुध् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ/Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘हरिः’ इत्यस्य विशेषणम्
शृङ्ग-रवेणwith the sound of (his) horn
शृङ्ग-रवेण:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootशृङ्ग (प्रातिपदिक) + रव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/instrumental), एकवचन; समास: शृङ्गस्य रवः (षष्ठी-तत्पुरुष)
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
आरुणाpleasant/beautiful
आरुणा:
Karaṇa-viśeṣaṇa (करणविशेषण)
TypeAdjective
Rootआरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/instrumental), एकवचन; विशेषणं ‘रवेण’
विनिर्गतःhaving gone out
विनिर्गतः:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeVerb
Rootवि-निर्-√गम् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘हरिः’ इत्यस्य विशेषणम्
वत्स-पुरःसरःhaving the calves in front/leading the calves
वत्स-पुरःसरः:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootवत्स (प्रातिपदिक) + पुरःसर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समास: वत्सानां पुरःसरः (षष्ठी-तत्पुरुष); विशेषणं ‘हरिः’
हरिःHari (Krishna)
हरिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), एकवचन
Ś
Śrī Kṛṣṇa (Hari)
C
Calf-herd boys (vatsapāḥ)
C
Cowherd friends (vayasyāḥ)

FAQs

This verse describes Krishna rising early in Vraja, calling everyone with His horn, and leading the calves and boys as He sets out for the forest—showing His intimate, simple cowherd līlā that nourishes bhakti.

Śukadeva highlights the sweetness of Krishna’s daily Vraja routine—His horn awakens His companions and signals the start of His pastoral pastimes, drawing the listener into affectionate remembrance (smaraṇa).

Begin the day with intentional remembrance of Krishna—like Krishna’s morning call—using a steady routine (prātaḥ-smaraṇa, japa, or kīrtana) to “awaken” devotion before entering daily duties.