Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

Vāmanadeva Praises Bali; the Measure of Three Steps; Śukrācārya Warns Against the Gift

श्रीशुक्र उवाच एष वैरोचने साक्षाद् भगवान्विष्णुरव्यय: । कश्यपाददितेर्जातो देवानां कार्यसाधक: ॥ ३० ॥

śrī-śukra uvāca eṣa vairocane sākṣād bhagavān viṣṇur avyayaḥ kaśyapād aditer jāto devānāṁ kārya-sādhakaḥ

Śukrācārya berkata: Wahai putera Virocana, brahmacārī dalam rupa kerdil ini ialah Bhagavān Viṣṇu yang tidak binasa. Dengan menerima Kaśyapa sebagai bapa dan Aditi sebagai ibu, Dia kini muncul untuk menyempurnakan urusan para dewa.

श्री-शुक्रःŚrī Śukra
श्री-शुक्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री-शुक्र (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः—‘श्रीमान् शुक्रः’
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
एषःthis (person)
एषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वैरोचनेO Vairocana (Bali)
वैरोचने:
Sambodhana/Adhikaraṇa (सम्बोधन/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवैरोचन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/अधिकरण), एकवचन; संबोधन/सम्बन्धे—‘O Vairocana (Bali)’
साक्षात्directly; in person
साक्षात्:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootसाक्षात् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
भगवान्the Lord
भगवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अव्ययःimperishable
अव्ययः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअव्यय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
कश्यपात्from Kaśyapa
कश्यपात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootकश्यप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
अदितेःof Aditi
अदितेः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअदिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
जातःborn
जातः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृ-समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootजात (कृदन्त-प्रातिपदिक; √जन्)
Formभूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
कार्य-साधकःaccomplisher of (their) task
कार्य-साधकः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृ-समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootकार्य-साधक (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः—‘कार्यं साधयति’/‘कार्यस्य साधकः’
B
Bali (Vairocana)
V
Virocana
V
Viṣṇu
K
Kaśyapa
A
Aditi
D
Devas (demigods)

FAQs

This verse explicitly states that the person before Bali is sākṣāt Bhagavān Viṣṇu—Viṣṇu directly, the imperishable Supreme Lord.

Vairocana means “descendant of Virocana”; Śukadeva addresses Bali by his lineage to identify him clearly within the daitya dynasty during the Vāmana narrative.

The verse teaches discernment: behind changing situations may be a higher arrangement—cultivating humility, faith, and dharmic action even when outcomes challenge our plans.