Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 43

समेन वा याचितः कारणमवेक्ष्य दद्यात्प्रत्यादेया मे भूमिर्वश्या वा अनया प्रतिबद्धः परो मे वश्यो भविष्यतिभूमिविक्रयाद्वा मित्रहिरण्यलाभः कार्यसामर्थ्यकरो मे भविष्यति इति ॥ कZ_०७.११.४३ ॥

samena vā yācitaḥ kāraṇam avekṣya dadyāt pratyādeyā me bhūmir vaśyā vā anayā pratibaddhaḥ paro me vaśyo bhaviṣyati bhūmivikrayād vā mitrahiraṇyalābhaḥ kāryasāmarthyakaro me bhaviṣyati iti

Jika diminta oleh pihak yang setara, dia hendaklah memberikannya setelah menimbang sebabnya: “Tanah ini boleh aku tuntut semula; atau dengan mengikatnya melalui tanah ini, pihak yang satu lagi akan berada di bawah kawalanku; atau dengan menjual tanah, aku akan memperoleh sekutu dan emas yang akan meningkatkan keupayaanku untuk mencapai tujuan.”

समेनwith an equal/fair (consideration)
समेन:
TypeAdjective
Rootसम
Formतृतीया-एकवचनम् (नपुंसकलिङ्गम्); विशेषणम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
याचितःhaving been requested / when requested
याचितः:
TypeVerb (PPP used adjectivally)
Rootयाच्
Formकृदन्तः (क्त-प्रत्ययान्तः); पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; ‘याचितः’ = याचितः (by someone) / ‘having been requested’
कारणम्the reason/ground
कारणम्:
TypeNoun
Rootकारण
Formद्वितीया-एकवचनम् (नपुंसकलिङ्गम्)
अवेक्ष्यhaving considered/examined
अवेक्ष्य:
TypeVerb (Gerund)
Rootअव-ईक्ष्
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive)
दद्यात्should give/grant
दद्यात्:
TypeVerb
Rootदा
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
प्रत्यादेयाto be taken back / recoverable
प्रत्यादेया:
TypeAdjective (Gerundive)
Rootप्रति-आ-दा (आदाय/आदेय)
Formकृदन्तः (तव्य/अनीयर्-अर्थे ‘आदेय’); स्त्रीलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; ‘to be taken back/liable to be recovered’
मेmy
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formषष्ठी-एकवचनम् (genitive)
भूमिःland
भूमिः:
TypeNoun
Rootभूमि
Formप्रथमा-एकवचनम् (स्त्रीलिङ्गम्)
वश्याamenable/controllable
वश्या:
TypeAdjective
Rootवश्य
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; ‘amenable/controllable’
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
अनयाby this (woman/thing) / by this (means)
अनया:
TypePronoun
Rootइदम् (एतद्)
Formतृतीया-एकवचनम् (स्त्रीलिङ्गम्)
प्रतिबद्धःbound/obligated
प्रतिबद्धः:
TypeVerb (PPP used adjectivally)
Rootप्रति-बन्ध्
Formकृदन्तः (क्त); पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; ‘bound/attached/obligated’
परःthe other (party/person)
परः:
TypeNoun/Adjective
Rootपर
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; ‘the other (person/king)’
मेmy
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formषष्ठी-एकवचनम्
वश्यःamenable/under control
वश्यः:
TypeAdjective
Rootवश्य
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्
भविष्यतिwill become/will be
भविष्यति:
TypeVerb
Rootभू
Formलृट् (simple future), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
भूमि-विक्रयात्from the sale of land
भूमि-विक्रयात्:
TypeNoun
Rootविक्रय (वि-√क्री)
Formपञ्चमी-एकवचनम् (पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-प्रयोगः); ‘भूमेः विक्रयः’
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
मित्र-हिरण्य-लाभःgain of an ally and/or gain of gold
मित्र-हिरण्य-लाभः:
TypeNoun
Rootलाभ
Formप्रथमा-एकवचनम् (पुंलिङ्गम्); ‘मित्रस्य (वा) हिरण्यस्य लाभः’ / ‘मित्रलाभः हिरण्यलाभश्च’ (contextual)
कार्य-सामर्थ्य-करःmaking (me) capable of accomplishing the task/objective
कार्य-सामर्थ्य-करः:
TypeAdjective
Rootकर (√कृ)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; ‘कार्यसामर्थ्यं करोति’
मेfor me / my
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formषष्ठी-एकवचनम्
भविष्यतिwill be/will become
भविष्यति:
TypeVerb
Rootभू
Formलृट्, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
इतिthus
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formउद्धरण/वाक्य-समाप्त्यर्थक-अव्ययम्
E
equal power (sama)
O
other party (para)

FAQs

Concession is justified only if it yields leverage (future reclamation, political control via obligation) or converts territory into critical resources (ally + cash) that raise state capability.

As convertible capital: it can buy time, bind counterparts, procure allies, and finance operations—provided the net strategic gain is positive.