Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 21

तस्यां चातुर्वर्ण्यनिवेशे सर्वभोगसहत्वादवरवर्णप्राया श्रेयसी बाहुल्याद्ध्रुवत्वाच्च कृष्याः कर्षकवती कृष्याश्चान्येषां चारम्भाणां प्रयोजकत्वात् गोरक्षकवती पण्यनिचयर्णानुग्रहादाढ्यवणिग्वती ॥ कZ_०७.११.२१ ॥

tasyāṃ cāturvarṇya-niveśe sarva-bhoga-sahatvād avara-varṇa-prāyā śreyasī bāhulyād dhruvatvāc ca kṛṣyāḥ karṣaka-vatī kṛṣyāś ca anyeṣāṃ ca ārambhāṇāṃ prayojakatvāt go-rakṣaka-vatī paṇya-nicaya-ṛṇa-anugrahād āḍhya-vaṇig-vatī

Dalam penempatan yang merangkumi empat golongan sosial seperti itu, tanah adalah lebih baik apabila majoritinya terdiri daripada golongan bawahan, kerana mereka mampu menanggung segala bentuk pungutan dan bebanan negara; dan kerana pertanian itu banyak serta stabil, ia patut kaya dengan para petani. Oleh sebab pertanian turut menggerakkan perusahaan lain, ia juga patut mempunyai para penggembala lembu. Dan kerana pengumpulan barang serta peluasan kredit menyokong ekonomi, ia patut mempunyai pedagang yang kaya.

तस्याम्in that (settlement/colony)
तस्याम्:
TypePronoun
Rootतद्
Formस्त्रीलिङ्गे सप्तमी एकवचनम् (सर्वनाम)
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक अव्ययम्
चातुर्वर्ण्यनिवेशेin the settlement organized by the four varṇas
चातुर्वर्ण्यनिवेशे:
TypeNoun
Rootनिवेश
Formपुंलिङ्गे सप्तमी एकवचनम्; चातुर्वर्ण्यस्य निवेशः = चातुर्वर्ण्य-निवेशः
सर्वभोगसहत्वात्because of (their) capacity to share/undergo all enjoyments (i.e., all kinds of work/conditions)
सर्वभोगसहत्वात्:
TypeNoun
Rootसहत्व
Formनपुंसकलिङ्गे पञ्चमी एकवचनम्; सर्वभोगानां सहत्वम् (सहनशीलता/सह-भोग-क्षमता)
अवरवर्णप्रायाःmostly of the lower varṇas
अवरवर्णप्रायाः:
TypeAdjective
Rootप्राय
Formबहुवचनम् प्रथमा; (अवरवर्णः) प्रायः येषाम् = अवरवर्ण-प्रायाः
श्रेयसीis preferable/better
श्रेयसी:
TypeAdjective
Rootश्रेयस्
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; (निवेशः/भूमिः/व्यवस्था) इत्यस्य विशेषणम्
बाहुल्यात्because of abundance/numerical preponderance
बाहुल्यात्:
TypeNoun
Rootबाहुल्य
Formनपुंसकलिङ्गे पञ्चमी एकवचनम्
ध्रुवत्वात्because of stability/fixedness
ध्रुवत्वात्:
TypeNoun
Rootध्रुवत्व
Formनपुंसकलिङ्गे पञ्चमी एकवचनम्
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक अव्ययम्
कृष्याःof agriculture
कृष्याः:
TypeNoun
Rootकृषि
Formस्त्रीलिङ्गे षष्ठी एकवचनम् (कृषेः/कृष्याः)
कर्षकवतीhaving cultivators (i.e., well supplied with farmers)
कर्षकवती:
TypeAdjective
Rootकर्षकवत्
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; -वत् प्रत्ययान्त विशेषणम्
कृष्याःof agriculture
कृष्याः:
TypeNoun
Rootकृषि
Formस्त्रीलिङ्गे षष्ठी एकवचनम्
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक अव्ययम्
अन्येषाम्of other (activities/undertakings)
अन्येषाम्:
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य
Formपुं/नपुंसक (सामान्य) षष्ठी बहुवचनम्
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक अव्ययम्
आरम्भाणाम्of undertakings/enterprises
आरम्भाणाम्:
TypeNoun
Rootआरम्भ
Formपुंलिङ्गे षष्ठी बहुवचनम्
प्रयोजकत्वात्because of being the instigator/cause (that sets them in motion)
प्रयोजकत्वात्:
TypeNoun
Rootप्रयोजकत्व
Formनपुंसकलिङ्गे पञ्चमी एकवचनम्
गोरक्षकवतीhaving cowherds/cattle-protectors
गोरक्षकवती:
TypeAdjective
Rootगोरक्षकवत्
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; गो-रक्षक-वत्
पण्यनिचयर्णानुग्रहात्because of support through goods, stockpiles, and credit facilities
पण्यनिचयर्णानुग्रहात्:
TypeNoun
Rootअनुग्रह
Formपुंलिङ्गे पञ्चमी एकवचनम्; पण्य-निचय-ऋण-अनुग्रहः (समासः)
आढ्यवणिग्वतीhaving wealthy merchants
आढ्यवणिग्वती:
TypeAdjective
Rootआढ्यवणिग्वत्
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; आढ्यः वणिक् यस्याः सा
C
cultivators (karṣaka)
C
cattle-herders (go-rakṣaka)
W
wealthy merchants (āḍhya vaṇij)
F
four-varṇa settlement (cāturvarṇya)

FAQs

They provide the bulk of labor and are more ‘tax/dues-bearing’ in routine governance, increasing predictable extraction and manpower availability.

Because storage, distribution, and lending stabilize prices, fund production, and keep state supply and revenue flows resilient.