Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 20

तेषां यस्मिन्वा गुणे स्थितः पश्येत् इहस्थः शक्ष्यामि दुर्गसेतुकर्मवणिक्पथशून्यनिवेशखनिद्रव्यहस्तिवनकर्माण्यात्मनः प्रवर्तयितुम् परस्य चैतानि कर्माण्युपहन्तुमिति तमातिष्ठेत् ॥ कZ_०७.१.२० ॥

teṣāṃ yasminvā guṇe sthitaḥ paśyet ihasthaḥ śakṣyāmi durgasetukarmavaṇikpathaśūnyaniveśakhanidravyahastivanakarmāṇyātmanaḥ pravartayitum parasya caitāni karmāṇyupahantumiti tamātiṣṭhet

Antara (keadaan strategik) itu, mana-mana keadaan yang didapatinya sehingga, sambil kekal di tempatnya, dia dapat (i) meneruskan urusan sendiri—pembinaan/penyelenggaraan kubu, kerja jambatan atau benteng/empangan, laluan perdagangan, penempatan kawasan kosong, lombong, sumber bahan, gajah, dan operasi hutan—serta (ii) melemahkan urusan sepadan pihak lawan, maka keadaan itulah yang patut dikekalkan/diambilnya.

तेषाम्of them (among those)
तेषाम्:
TypePronoun
Rootतद्
Formषष्ठी-बहुवचनम् (gen. pl.), पुं./नपुं.
यस्मिन्in which
यस्मिन्:
TypePronoun
Rootयद्
Formसप्तमी-एकवचनम् (loc. sg.), पुं./नपुं.
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
गुणेin a quality/merit
गुणे:
TypeNoun
Rootगुण
Formसप्तमी-एकवचनम् (loc. sg.), पुं.
स्थितःbeing situated/possessed (of)
स्थितः:
TypeVerb (Participle)
Rootस्था
Formक्त-प्रत्ययान्तः भूतकृदन्तः; प्रथमा-एकवचनम्, पुं.
पश्येत्he should observe/see
पश्येत्:
TypeVerb
Rootदृश्
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्
इहhere
इह:
TypeIndeclinable
Rootइह
Formदेशवाचक-अव्ययम्
स्थःstanding/being (here)
स्थः:
TypeVerb (Participle)
Rootस्था
Formशतृ-प्रत्ययान्तः वर्तमानकृदन्तः; प्रथमा-एकवचनम्, पुं.
शक्ष्यामिI shall be able
शक्ष्यामि:
TypeVerb
Rootशक्
Formलृट् (simple future), परस्मैपदम्, उत्तम-पुरुषः, एकवचनम्
दुर्गfort
दुर्ग:
TypeNoun
Rootदुर्ग
Formनपुंसकलिङ्गम्; (समासपूर्वपद-रूपेण)
सेतुdam/embankment/irrigation work
सेतु:
TypeNoun
Rootसेतु
Formपुं.; (समासपूर्वपद-रूपेण)
कर्मwork/operation
कर्म:
TypeNoun
Rootकर्मन्
Formनपुं.; (समासपूर्वपद-रूपेण)
वणिक्merchant
वणिक्:
TypeNoun
Rootवणिक्
Formपुं.; (समासपूर्वपद-रूपेण)
पथroad/route
पथ:
TypeNoun
Rootपथ
Formपुं.; (समासपूर्वपद-रूपेण)
शून्यempty/deserted
शून्य:
TypeAdjective
Rootशून्य
Form(समासपूर्वपद-रूपेण)
निवेशsettlement/encampment
निवेश:
TypeNoun
Rootनिवेश
Formपुं.; (समासपूर्वपद-रूपेण)
खनिmine
खनि:
TypeNoun
Rootखनि
Formस्त्री.; (समासपूर्वपद-रूपेण)
द्रव्यwealth/valuable goods
द्रव्य:
TypeNoun
Rootद्रव्य
Formनपुं.; (समासपूर्वपद-रूपेण)
हस्तिelephant
हस्ति:
TypeNoun
Rootहस्तिन्
Formपुं.; (समासपूर्वपद-रूपेण)
वनforest
वन:
TypeNoun
Rootवन
Formनपुं.; (समासपूर्वपद-रूपेण)
कर्माणिthese operations/works (listed)
कर्माणि:
TypeNoun
Rootकर्मन्
Formप्रथमा/द्वितीया-बहुवचनम्, नपुंसक; समासः: दुर्ग-सेतु-कर्म-वणिक्-पथ-शून्य-निवेश-खनि-द्रव्य-हस्ति-वन-कर्माणि (समाहार-बहुवचन-प्रयोगः)
आत्मनःfor oneself / of one’s own (side)
आत्मनः:
TypeNoun/Pronoun
Rootआत्मन्
Formषष्ठी-एकवचनम् (gen. sg.), पुं.
प्रवर्तयितुम्to initiate/operate
प्रवर्तयितुम्:
TypeVerb (Infinitive)
Rootप्र+वृत् (causative: प्रवर्तयति)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्तः (infinitive)
परस्यof the other (party/enemy)
परस्य:
TypeAdjective (used substantively)
Rootपर
Formषष्ठी-एकवचनम् (gen. sg.), पुं.
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
एतानिthese
एतानि:
TypePronoun
Rootएतद्
Formप्रथमा/द्वितीया-बहुवचनम्, नपुंसक
कर्माणिoperations/works
कर्माणि:
TypeNoun
Rootकर्मन्
Formद्वितीया-बहुवचनम् (acc. pl.), नपुंसक
उपहन्तुम्to harm/disrupt
उपहन्तुम्:
TypeVerb (Infinitive)
Rootउप+हन्
Formतुमुन्-प्रत्ययान्तः (infinitive)
इतिthus
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formइत्यादि-वाक्यसमाप्त्यर्थक-अव्ययम्
तम्him
तम्:
TypePronoun
Rootतद्
Formद्वितीया-एकवचनम् (acc. sg.), पुं.
आतिष्ठेत्he should employ/appoint
आतिष्ठेत्:
TypeVerb
Rootआ+स्था
Formविधिलिङ् (optative), आत्मनेपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्
S
svāmin (ruler)
P
para (enemy/other king)
D
durgas (forts)
S
setu (public works)
V
vaṇikpatha (trade routes)
Ś
śūnyaniveśa (new settlements)
K
khani (mines)
D
dravya (resources/treasury inputs)
H
hasti (elephants)
V
vana (forests)

FAQs

Prefer the posture in which you can continue domestic-capacity projects and simultaneously disrupt the rival’s capacity projects—without needing risky overextension.

They are core capability pillars: defense (forts), mobility/public works (setu), revenue and commerce (routes), strategic resources (mines/treasury inputs), and military assets/supply (elephants/forests).