Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 17

यं वा रसस्य कर्तारं क्रेतारं विक्रेतारं भैषज्याहारव्यवहारिणं वा रसदं मन्येत तं सत्त्री ब्रूयात् असौ मे शत्रुः तस्योपघातः क्रियतामयं चार्थः प्रतिगृह्यतामिति ॥ कZ_०४.४.१७ ॥

yaṃ vā rasasya kartāraṃ kretāraṃ vikretāraṃ bhaiṣajyāhāravyavahāriṇaṃ vā rasadaṃ manyeta taṃ sattrī brūyāt: asau me śatruḥ; tasyopaghātaḥ kriyatām; ayaṃ cārthaḥ pratigṛhyatām iti

Sesiapa yang disyaki sebagai pembekal “rasa” (racun)—sama ada pembuat, pembeli, penjual, atau yang berurusan dalam ubat-ubatan dan makanan—hendaklah seorang ejen berkata kepadanya: “Orang itu musuhku; lakukan mudarat terhadapnya; dan terimalah bayaran ini.”

यम्whom
यम्:
TypePronoun
Rootयद्
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
रसस्यof poison / of the poison-substance
रसस्य:
TypeNoun
Rootरस
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; षष्ठी
कर्तारम्the maker (preparer)
कर्तारम्:
TypeNoun (agent)
Rootकृ
Formकर्तृ (कर्तृ-शब्द); पुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया
क्रेतारम्the buyer
क्रेतारम्:
TypeNoun (agent)
Rootक्री
Formकर्तृ (क्रेतृ-शब्द); पुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया
विक्रेतारम्the seller
विक्रेतारम्:
TypeNoun (agent)
Rootवि+क्री
Formकर्तृ (विक्रेतृ-शब्द); पुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया
भैषज्याहारव्यवहारिणम्one who deals in medicines and food (a trader/handler)
भैषज्याहारव्यवहारिणम्:
TypeNoun (agent)
Rootव्यवहृ
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; समास: भैषज्य-आहार-व्यवहारिन् = भैषज्यस्य आहारस्य च व्यवहारः यस्य सः (व्यवहारिन्)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
रसदम्a giver/supplier of poison
रसदम्:
TypeNoun/Adjective
Rootरसद
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; (रसद = रस-प्रद/रस-दान-कर्ता इत्यर्थे)
मन्येतshould suspect/think
मन्येत:
TypeVerb
Rootमन्
Formलिङ् (विधिलिङ्); प्रथमपुरुष; एकवचन; आत्मनेपद
तम्him
तम्:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया
सत्त्रीa female agent (spy)
सत्त्री:
TypeNoun
Rootसत्त्री
Formस्त्रीलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा
ब्रूयात्should say/tell
ब्रूयात्:
TypeVerb
Rootब्रू
Formलिङ् (विधिलिङ्); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
असौthat man / he there
असौ:
TypePronoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा
मेmy
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formसर्वनाम; एकवचन; षष्ठी (एन्क्लिटिक)
शत्रुःenemy
शत्रुः:
TypeNoun
Rootशत्रु
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा
तस्यof him / his
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; एकवचन; षष्ठी
उपघातःharm, attack, injury
उपघातः:
TypeNoun
Rootउप+हन्/घात
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा
क्रियताम्let it be done / should be carried out
क्रियताम्:
TypeVerb
Rootकृ
Formलोट् (आज्ञार्थ); प्रथमपुरुष; एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive imperative)
अयम्this
अयम्:
TypePronoun
Rootइदम्
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
अर्थःmoney, payment, purpose
अर्थः:
TypeNoun
Rootअर्थ
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा
प्रतिगृह्यताम्let it be accepted/received
प्रतिगृह्यताम्:
TypeVerb
Rootप्रति+ग्रह्
Formलोट् (आज्ञार्थ); प्रथमपुरुष; एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive imperative)
इतिthus
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formउद्धरण-समाप्त्यर्थक अव्यय
S
sattrī (agent)
R
rasada (poison supplier)
M
medicine/food traders

FAQs

Because poisoning can be disguised through legitimate channels; the state therefore monitors dual-use trades and tests suspects via controlled solicitation.