Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 3

ततः सर्वाधिकरणानां करणीयं सिद्धं शेषमायव्ययौ नीवीमुपस्थानं प्रचारं चरित्रं संस्थानं च निबन्धेन प्रयच्छेत् ॥ कZ_०२.७.०३ ॥

tataḥ sarvādhikaraṇānāṃ karaṇīyaṃ siddhaṃ śeṣam āyavyayau nīvīm upasthānaṃ pracāraṃ caritraṃ saṃsthānaṃ ca nibandhena prayacchet.

Selepas itu, bagi semua jabatan, dia hendaklah menyerahkan dalam satu jadual bertulis (nibandha) perkara yang perlu dibuat dan yang telah diselesaikan, baki yang tinggal, hasil dan perbelanjaan, simpanan tunai (nīvī), kehadiran/kekuatan penempatan, pergerakan/pemeriksaan (pracāra), rekod kelakuan (caritra), serta keadaan operasi (saṃsthāna).

ततःthen; thereafter
ततः:
TypePronoun/Adverb
Rootतद्
Formअव्यय; तस्मात्/ततः = ‘thereupon/then’ (ablatival adverb)
सर्वाधिकरणानाम्of all departments/offices
सर्वाधिकरणानाम्:
TypeNoun
Rootअधिकरण
Formषष्ठी-बहुवचन; नपुंसकलिङ्ग; ‘सर्व’ + ‘अधिकरण’
करणीयम्what is to be done; duties
करणीयम्:
TypeGerundive (Verbal adjective)
Rootकृ
Formकृ-धातु; अनीयर्/यत्-प्रत्ययार्थक कर्तव्यतावाचक; नपुंसकलिङ्ग एकवचन प्रथमा/द्वितीया (contextually object of ‘प्रयच्छेत्’)
सिद्धम्accomplished; completed
सिद्धम्:
TypePast participle (Verbal adjective)
Rootसिध्
Formक्त-प्रत्यय; नपुंसकलिङ्ग एकवचन प्रथमा/द्वितीया; ‘accomplished/established’
शेषम्the remainder; what is left
शेषम्:
TypeNoun/Adjective
Rootशेष
Formनपुंसकलिङ्ग एकवचन प्रथमा/द्वितीया; ‘remaining’
आयव्ययौincome and expenditure
आयव्ययौ:
TypeNoun (dual)
Rootआय; व्यय
Formपुंलिङ्ग द्विवचन (प्रथमा/द्वितीया); ‘income and expenditure’
नीवीम्capital; reserve stock
नीवीम्:
TypeNoun
Rootनीवी
Formस्त्रीलिङ्ग एकवचन द्वितीया; ‘capital/stock’
उपस्थानम्attendance; reporting
उपस्थानम्:
TypeNoun
Rootउपस्थान
Formनपुंसकलिङ्ग एकवचन द्वितीया; ‘attendance/presence’
प्रचारम्movement; operations; circulation
प्रचारम्:
TypeNoun
Rootप्रचार
Formपुंलिङ्ग एकवचन द्वितीया; ‘movement/circulation’
चरित्रम्conduct; record of behaviour
चरित्रम्:
TypeNoun
Rootचरित्र
Formनपुंसकलिङ्ग एकवचन द्वितीया; ‘conduct/record’
संस्थानम्organization; arrangement; establishment
संस्थानम्:
TypeNoun
Rootसंस्थान
Formनपुंसकलिङ्ग एकवचन द्वितीया; ‘arrangement/organization’
and
:
TypeParticle
Root
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
निबन्धेनby a written record; in a documented manner
निबन्धेन:
TypeNoun
Rootनिबन्ध
Formपुंलिङ्ग एकवचन तृतीया; ‘by means of a written record/bond’
प्रयच्छेत्should hand over; should submit
प्रयच्छेत्:
TypeVerb
Rootप्र-यम् (यच्छ्)
Formलोट्/विधिलिङ्?—विधिलिङ् (optative) परस्मैपद, प्रथमपुरुष एकवचन; ‘should give/hand over/submit’
S
sarvādhikaraṇa (all departments)

FAQs

To standardize departmental reporting so the king can compare plans vs. completion, reconcile cash/balances, and detect leakage or negligence across offices.

Kauṭilya treats financial integrity as inseparable from staffing and field activity: absenteeism and untracked movements create conditions for misappropriation.