Sutra 13
Devanagari script
अन्तरेषु द्विहस्तविष्कम्भं पार्श्वे चतुर्गुणायामं देवपथं कारयेत् ॥ कZ_०२.३.१३ ॥
Transliteration
antareṣu dvihastaviṣkambhaṃ pārśve caturguṇāyāmaṃ devapathaṃ kārayet
Translation
Di ruang-ruang dalaman, dia hendaklah membina devapatha (laluan dalaman) selebar dua hasta, dan di sepanjang sisi-sisi dengan panjang empat kali ganda (mengikut nisbah).
Word by Word
अन्तरेषुin the intermediate spaces / at the intervals
अन्तरेषु:
TypeNoun
Rootअन्तर
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-बहुवचन; (स्थानवाचक) ‘अन्तर’ = अन्तराल/बीच के स्थानों में
द्विहस्तविष्कम्भम्a width of two cubits (two-hasta breadth)
द्विहस्तविष्कम्भम्:
TypeNoun
Rootविष्कम्भ
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; ‘द्वि-हस्त’ (दो हाथ) + ‘विष्कम्भ’ (चौड़ाई/विस्तार)
पार्श्वेon the side / at the flank
पार्श्वे:
TypeNoun
Rootपार्श्व
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग; सप्तमी-एकवचन; ‘पार्श्व’ = बगल/किनारे पर
चतुर्गुणायामम्having a length four times (the measure)
चतुर्गुणायामम्:
TypeNoun
Rootआयाम
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; ‘चतुर्-गुण’ (चार गुना) + ‘आयाम’ (लम्बाई/दीर्घता)
देवपथम्the ‘deva-patha’ (sacred/processional road)
देवपथम्:
TypeNoun
Rootदेवपथ
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; ‘देव’ + ‘पथ’ = देवों का पथ/देव-मार्ग
कारयेत्should cause (it) to be made / should have (it) constructed
कारयेत्:
TypeVerb
Rootकृ (कारयति)
Formलोट्/विधिलिङ् (आज्ञार्थ/विधान); परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन; णिच् (causative) — ‘करवाए/निर्माण करवाए’
Entities Mentioned
D
devapatha (internal passage)M
measurement: hastaFAQs
Standard widths prevent bottlenecks, enable quick reinforcement, and support predictable patrol and evacuation movement.