Sutra 11
Devanagari script
पानागाराण्यनेककक्ष्याणि विभक्तशयनासनवन्ति पानोद्देशानि गन्धमाल्योदकवन्ति ऋतुसुखानि कारयेत् ॥ कZ_०२.२५.११ ॥
Transliteration
pānāgārāṇy anekakakṣyāṇi vibhaktaśayanāsanavanti pānoddeśāni gandhamālyodakavanti ṛtusukhāni kārayet
Translation
Baginda hendaklah membina rumah minum yang mempunyai banyak bilik, dengan tempat tidur dan tempat duduk yang diasingkan, dengan kawasan minum yang ditetapkan, dibekalkan minyak wangi, kalungan bunga dan air, serta dibuat selesa mengikut musim.
Word by Word
पानागाराणिdrinking houses, taverns
पानागाराणि:
TypeNoun
Rootपान + आगार
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया बहुवचन (आगार-शब्द)
अनेककक्ष्याणिhaving many rooms/compartments
अनेककक्ष्याणि:
TypeAdjective (used substantively)
Rootअनेक + कक्ष्या
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया बहुवचन; पानागाराणि इति विशेषणम्
विभक्तशयनासनवन्तिhaving separate beds and seats (arranged separately)
विभक्तशयनासनवन्ति:
TypeAdjective
Rootविभक्त + शयन + आसन + वत्
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया बहुवचन; (येषु) शयनानि आसनानि च विभक्तानि सन्ति तानि
पानोद्देशानिdesignated drinking areas/sections
पानोद्देशानि:
TypeNoun
Rootपान + उद्देश
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया बहुवचन (उद्देश-शब्द)
गन्धमाल्योदकवन्तिprovided with perfumes, garlands, and water
गन्धमाल्योदकवन्ति:
TypeAdjective
Rootगन्ध + माल्य + उदक + वत्
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया बहुवचन; गन्धं माल्यं उदकं च यस्मिन्/येषु अस्ति
ऋतुसुखानिseason-appropriate comforts/amenities
ऋतुसुखानि:
TypeAdjective (used substantively)
Rootऋतु + सुख
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया बहुवचन; (ऋतूनां) सुखानि—ऋतुनुसार-उपयोग्यानि
कारयेत्should cause (them) to be made/arranged
कारयेत्:
TypeVerb
Rootकृ (कारय-)
Formलोट् (आज्ञार्थे/विधिलिङ्-समर्थ), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष एकवचन; णिच् (causative) — ‘कारयेत्’ = ‘cause to be made/arranged’
Entities Mentioned
P
pānāgāra (drinking-house)S
staff/management (implied)P
patrons (implied)FAQs
Segmentation enables monitoring, reduces disorder by separating functions (drinking/sleeping/seating), and creates predictable spaces for oversight and intelligence collection.