HomeVamana PuranaAdh. 9Shloka 21
Previous Verse
Next Verse

Vamana Purana — Andhaka's Coronation, Shloka 21

Andhaka’s Coronation, Boons from Shiva, and the Daiva–Asura War (Vahana Catalogues)

कुञ्जरस्थाश्च वसवो यक्षाश्च नरवाहनाः किन्नरा भुजगारूढा हयारूढौ तथाश्विनौ

kuñjarasthāśca vasavo yakṣāśca naravāhanāḥ kinnarā bhujagārūḍhā hayārūḍhau tathāśvinau

वसु हत्तीवर अधिष्ठित आहेत; यक्षांचे वाहन मनुष्य आहेत. किन्नर सर्पांवर आरूढ होतात; तसेच दोन्ही अश्विन घोड्यांवर आरूढ आहेत.

kuñjara-sthāḥmounted on elephants
kuñjara-sthāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootkuñjara + stha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष — ‘कुञ्जरे स्थिताḥ’ (standing/placed on elephants)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक निपात
vasavaḥthe Vasus
vasavaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootvasu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
yakṣāḥYakṣas
yakṣāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyakṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक निपात
nara-vāhanāḥhaving men as mounts
nara-vāhanāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootnara + vāhana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष — ‘नरः वाहनम् येषाम्’ (having men as mounts/vehicles)
kinnarāḥKinnaras
kinnarāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootkinnara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
bhujaga-ārūḍhāḥmounted on serpents
bhujaga-ārūḍhāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootbhujaga + ārūḍha (कृदन्त; √ruh धातु with ā- prefix)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; भूतकृदन्त ‘आरूढ’ = mounted; तत्पुरुष — ‘भुजगे आरूढाः’ (mounted on serpents)
haya-ārūḍhau(the two) mounted on horses
haya-ārūḍhau:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Roothaya + ārūḍha (कृदन्त; √ruh धातु with ā-)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन (Dual); भूतकृदन्त; तत्पुरुष — ‘हये आरूढौ’ (mounted on horses)
tathālikewise, also
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) — ‘in the same way/also’
aśvinauthe two Aśvins
aśvinau:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootaśvin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन
Narrative frame not explicit in the given verses; commonly in Vāmana Purāṇa: Pulastya → Nārada (uncertain here).
VasusYakṣasKinnarasAśvins
Deva cosmologyMythic iconographyTaxonomy of beings (gods and semi-divines)

{ "primaryRasa": "adbhuta", "secondaryRasa": "vira", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

The Purāṇic worldview integrates many orders of beings—devas, nature-spirits, and celestial species—into a single hierarchy, implying that power and function are distributed across creation rather than centralized in one realm.

This is cosmographical description aligned with Sarga (ordered manifestation and classification). It is not a ritual (kalpa) nor a dynastic history (vaṁśa), but a descriptive inventory typical of Purāṇic cosmology.

Elephants signify stability and royal strength (Vasus as foundational powers). Serpents often mark subterranean/liminal energy and mystery (Kinnaras in an otherworldly register). The Aśvins on horses reflect speed, healing aid, and swift response.