Adhyaya 7

या अध्यायात कर्मफल, भक्तीने होणारे शुद्धीकरण आणि मोक्षमार्गाची क्रमिक कथा सांगितली आहे. राजा वसू एका अपराधामुळे पृथ्वीच्या गर्भात अडकतो; तेथे तो त्र्यक्षरी भगवत्-मंत्राचा दीर्घकाळ मानसिक जप करतो आणि काळ-शास्त्रानुसार पञ्चकाल-विधीने तीव्र भक्तीने श्रीहरीची उपासना करतो। भगवान वासुदेव प्रसन्न होऊन गरुडाला आज्ञा देतात की पृथ्वीतील भेगेतून वसूचा उद्धार करावा; दिव्य मध्यस्थाद्वारे भगवंताची कृपा कशी कार्य करते हे येथे स्पष्ट होते. पुढे वाणीचा अपचार/अवमान मोठे दुष्फळ देतो असे सांगूनही, हरिची एकान्त सेवा शीघ्र पावन करून स्वर्गीय पद व सन्मान देते; वसू देवलोकात गौरव भोगतो। यानंतर पितृ-संबंधित अचोदाचा प्रसंग, ओळख-भ्रम आणि पितरांचा शाप येतो—जो प्रत्यक्षात उद्धाराची रचना ठरतो: द्वापरयुगातील भावी जन्म, अखंड भक्ती-उत्कर्ष, पाञ्चरात्र-मार्गाने आराधना आणि शेवटी दिव्य लोकांत पुनर्प्राप्ती। शेवटी वसू भोगातून वैराग्य घेऊन रामापतीचे ध्यान करतो, योगधारणेने देवदेह त्यागून सिद्ध योगिंसाठी ‘मोक्षद्वार’ मानल्या जाणाऱ्या सूर्यलोकात पोहोचतो; तेथून अल्पकालिक देवतांच्या मार्गदर्शनाने अद्भुत श्वेतद्वीपाला जातो—गोलोक/वैकुंठाभिलाषी भक्तांचे सीमाधाम। ‘श्वेतमुक्त’ म्हणजे एकान्तिक धर्माने नारायणाची उपासना करणारे, असेही अध्यायात सांगितले आहे।