Adhyaya 5

स्कंदपुराणात वसुवंशाशी निगडित आदर्श राजा अमावासु याचे वर्णन येते. तो धर्मनिष्ठ, पितृभक्त, संयमी, अहिंसक, नम्र व स्थिरचित्त आहे. तो अखंड नारायणमंत्राचा जप करतो आणि पञ्चकाल-क्रमाने पूजा करतो—प्रथम वासुदेवाला नैवेद्य, मग देव, पितर, ब्राह्मण व आश्रितांना प्रसाद-वाटप, आणि शेवटी उरलेले स्वतः ग्रहण; ही ‘संस्कारित सेवननीती’ म्हणून मांडली आहे. मांसाहारामुळे होणारी प्राणीहिंसा तो मोठा दोष मानतो; राज्यकारभारात असत्य, द्वेष आणि सूक्ष्म अपराधही कमी ठेवण्याचा आदर्श दाखवतो. पाञ्चरात्र आचार्यांचा तो मान राखतो आणि काम्य, नैमित्तिक व नित्य कर्मे सात्त्वत/वैष्णव पद्धतीने करतो. त्याच्या भक्तीमुळे इंद्रादिकांकडून दिव्य दाने मिळतात; तरी देवांमध्ये पक्षपात किंवा वाणीतील दोषामुळे पतन होऊ शकते, अशी कथा सावध करते. तो पुन्हा दृढ मंत्रसाधनेने स्वर्गस्थिती मिळवतो, पितृशापामुळे पुनर्जन्म घेऊन अखेरीस ऋषींमध्ये वासुदेवपूजा वाढवतो आणि वासुदेवाचे निर्भय परम पद प्राप्त करतो.