Adhyaya 27
Vishnu KhandaVasudeva MahatmyaAdhyaya 27

Adhyaya 27

या अध्यायात पवित्र उपासना‑क्षेत्र उभारण्यासाठी ‘पीठ‑पद्म‑मंडळा’चा तांत्रिक विन्यास सांगितला आहे. शुद्धी‑कर्मांनी भूमी संस्कारित करून आचार्य चार‑पायांचा पीठ स्थापन करतो आणि दिशांचे आधार तसेच धर्म, ज्ञान, वैराग्य व ऐश्वर्य ही प्रतीक तत्त्वे त्यावर न्यासित करतो. पुढे मन, बुद्धी, चित्त, अहंकार आणि त्रिगुण यांचे पीठरचनेत क्रमशः आरोपण केले जाते. त्यानंतर विमला इत्यादी शक्ती युग्मरूपाने, अलंकृत व वाद्यसमन्वित मानून, दिशानुसार प्रतिष्ठित केल्या जातात. पीठावर ‘श्वेतद्वीप’ क्षेत्र करून अष्टदल कमळ रेखाटले जाते; त्यात वर्तुळाकार विभाग, द्वारे आणि दिशानुरूप रंग‑विन्यास असतो. मध्यभागी राधेसह श्रीकृष्णाची स्थापना करून, सभोवती संकर्षण, प्रद्युम्न व अनिरुद्ध यांची मांडणी होते; तसेच कमळाच्या आठ नाड्यांवर सोळा अवतारमूर्तींची क्रमबद्ध स्थापना वर्णिली आहे. यानंतर पार्षद, अष्ट सिद्धी, वेद‑शास्त्रांची व्यक्तिमूर्ती, आणि पत्नींसह ऋषियुगल यांची स्थापना होते. बाह्य वर्तुळात दिक्पाल व ग्रह आपापल्या दिशास्थानी ठेवले जातात; शेवटी वासुदेवाच्या अङ्गदेवता व संबंधित प्रतिमारूपांची प्रतिष्ठा करून विधी पूर्ण होतो.

Shlokas

No shlokas available for this adhyaya yet.