Adhyaya 25

या अध्यायात श्रीनारायण मुनींना वैराग्याचे लक्षण सांगतात—नश्वर विषयांबद्दल दीर्घकाळ टिकणारी अनासक्ती. प्रत्यक्ष, अनुमान आणि शास्त्रप्रमाण यांच्या आधारे ते स्पष्ट करतात की बंधनयुक्त रूपे अविश्वसनीय आहेत; देह-विश्व सतत बदलते आणि दुःखाची पुनरावृत्ती घडवते. यानंतर काळप्रेरित प्रलयाचे चार प्रकार मांडले आहेत—(१) देहातील परिवर्तन व नित्य क्षयातून दिसणारा ‘नित्य/दैनंदिन’ प्रलय, (२) ब्रह्माच्या दिन-रात्र चक्राशी संबंधित नैमित्तिक प्रलय—चौदा मनूंचा क्रम, लोकांचे शोषण, प्रलयाग्नी आणि नंतर जलप्रलय, (३) प्राकृत प्रलय—तत्त्वे व इंद्रिये क्रमाक्रमाने प्रकृतीत विलीन होणे, आणि (४) आत्यंतिक प्रलय—माया, पुरुष व काळही अक्षरात लीन होऊन केवळ एक परमेश्वर शेष राहणे। हे अनित्यत्व ठसवल्यावर साधनेचा उपदेश येतो—वासुदेवावर एकनिष्ठ भक्तीची व्याख्या, नवधा भक्ती (श्रवणादी) यांची गणना, आणि मुक्तीमुखी ‘एकांतिक धर्म’ सर्वोत्तम साधन म्हणून गौरविला आहे. शेवटी वासुदेव-नामाची तारक शक्ती सांगितली आहे—अपूर्ण किंवा अशुद्ध उच्चारातही नामस्मरण उद्धारक फल देते।