Adhyaya 22
Vishnu KhandaVasudeva MahatmyaAdhyaya 22

Adhyaya 22

या अध्यायात नारायण नारदांना वैष्णव गृहस्थजीवनाची क्रमबद्ध, नियमप्रधान शिकवण देतात; सर्व कर्तव्ये कृष्ण/वासुदेवाभिमुख ठेवण्याचा आग्रह आहे. स्नातकाने गृहस्थाश्रमात येताना गुरुदक्षिणा अर्पण करणे आणि समाजमान्य, शास्त्रसम्मत विवाहाने गृहस्थधर्मात प्रवेश करणे—हे प्रथम सांगितले आहे. यानंतर नित्यकर्मे—स्नान, संध्या, जप, होम, स्वाध्याय, विष्णुपूजा, तर्पण, वैश्वदेव व अतिथिसत्कार—यांचे विधान येते. अहिंसा, मद्यादी नशा व जुगार टाळणे, वाणी-आचरणात संयम, साधु-भागवतांचा संग करणे आणि शोषक/अस्थिरता निर्माण करणारा संग टाळणे—हे नैतिक व सामाजिक नियम स्पष्ट केले आहेत. शुद्धता व आचारसावधतेत श्राद्धाचे नियम (मर्यादित निमंत्रित, शाकाहार अर्पण, अहिंसेवर भर) आणि देश–काल–पात्र विचार मांडला आहे. तीर्थे-नद्या व पुण्यकाळ—अयन, विषुव, ग्रहण, एकादशी-द्वादशी, मन्वादी/युगादी, अमावस्या, पौर्णिमा, अष्टका, जन्मनक्षत्र व उत्सवदिन—यांची नोंद आहे. ‘सत्पात्र’ म्हणजे ज्याच्यात विष्णूची भावनात्मक उपस्थिती मानली जाते असा भक्त; देवालय, जलाशय, उद्यान, अन्नदान इ. लोकहितकारी वैष्णव कार्यांची स्तुती आहे. शेवटी स्त्रीधर्म संक्षेपाने—पातिव्रत्य, विधवेची भक्तिनिष्ठा, आणि धोकादायक एकांत प्रसंग टाळणे—हे गृहस्थनियमांच्या चौकटीत नीतिरूपाने सांगितले आहे।

Shlokas

No shlokas available for this adhyaya yet.