Adhyaya 21

या अध्यायात श्रीनारायण चार आश्रम—ब्रह्मचारी, गृहस्थ, वानप्रस्थ आणि यती—यांचे वर्गीकरण करून संस्कारांनी परिष्कृत द्विज ब्रह्मचार्‍याचा धर्म विशेषतः सांगतात. गुरुगृही निवास करून वेदाध्ययन, शौच, इंद्रियनिग्रह, सत्यवचन, नम्रता इत्यादी सद्गुण, तसेच प्रातः-सायं होम, नियत भिक्षाटन, त्रिकाल संध्या आणि नित्य विष्णुपूजा ही दैनंदिन कर्तव्ये वर्णिली आहेत. गुरूची आज्ञा पूर्णपणे पाळणे, आहारात मितता, स्नान-भोजन-होम-जपाच्या वेळी मौन, अलंकार व दिखावा यांवर मर्यादा, आणि मद्य-मांसादींचा त्याग—हे सर्व संयम व शुद्धीसाठी आवश्यक मानले आहे. स्त्रियांकडे कामदृष्टीने पाहणे, स्पर्श करणे, बोलणे किंवा तसा विचार करणे यांचा कठोर निषेध आहे; तरी गुरुपत्नीबद्दल आदर व योग्य शिष्टाचार राखण्याची आज्ञा दिली आहे. अध्ययन पूर्ण झाल्यावर जीवनातील पुढील टप्पा—संन्यास घेणे किंवा शिस्तबद्ध ब्रह्मचर्य चालू ठेवणे—याचे निर्देश आहेत. कलियुगात काही आजीवन-ब्रह्मचारी व्रतांची अयोग्यता सूचित करून, प्राजापत्य, सावित्र, ब्राह्म आणि नैष्ठिक असे चार प्रकारचे ब्रह्मचर्य सांगून सामर्थ्यानुसार स्वीकार करण्याचा उपदेश केला आहे.