Adhyaya 15
Vishnu KhandaVasudeva MahatmyaAdhyaya 15

Adhyaya 15

या अध्यायात वासुदेवाची स्तुती बहुवक्तृक स्तोत्रचक्राच्या रूपाने येते. ब्रह्मा, शंकर, धर्म, प्रजापती, मनू, ऋषी तसेच इंद्र, अग्नी, मरुत, सिद्ध, रुद्र, आदित्य, साध्य, वसु, चारण, गंधर्व-अप्सरा, समुद्र, दिव्य परिचारक आणि सावित्री, दुर्गा, नद्या, पृथ्वी, सरस्वती इत्यादी व्यक्त शक्ती—सर्वजण परस्परपूरक प्रतिपादनांनी वासुदेवाचे परमत्व सांगतात. मुख्य तत्त्वे अशी—स्थिर भोग व मोक्ष यांचा निर्णायक आधार भक्ति आहे; भक्तिविरहित केवळ पुण्याधारित कर्मकांड मर्यादित फल देतो. वासुदेव माया व काळ यांच्या पलीकडील सर्वनियंता असून, त्याच्या संबंधाने समाजाच्या कडेला मानले गेलेले जीवही उच्च पदाला पोहोचतात, हा समावेशक संदेशही येथे ठळक आहे. यानंतर प्रत्यक्ष परिणाम दिसतो—वासुदेव देवांना मान्यता देऊन श्रीला त्यांच्यावर कृपादृष्टी टाकण्याची आज्ञा करतो; त्यामुळे त्रैलोक्यात समृद्धी पुनः प्रस्थापित होते. समुद्रनिधीतून दान व ऐश्वर्याची भरभराट पसरते. शेवटी फलश्रुती—हे कथानक ऐकणे/पठण करणे गृहस्थांना समृद्धी देते आणि संन्याशांना इष्टसिद्धी; तसेच भक्ति, ज्ञान व वैराग्य यांचा परिपाक घडवते.

Shlokas

No shlokas available for this adhyaya yet.