Adhyaya 10

सावर्णीने विचारले—इंद्रापासून दूर गेलेली श्री (लक्ष्मी) देवांना पुन्हा कशी प्राप्त होते? नारायणकेंद्रित वृत्तांत सांगा. स्कंद सांगतो—देव पराभूत होऊन पदच्युत झाले, दिग्देवांसह तपस्व्यासारखे भटकू लागले आणि दीर्घकाळ अनावृष्टी, दुष्काळ, दारिद्र्य यांमुळे अत्यंत क्लेश भोगले. शेवटी मेरूवर आश्रय घेऊन, शंकर उपस्थित असताना, ब्रह्मदेवांकडे गेले; ब्रह्मदेवांनी विष्णुकृपा मिळविण्याचा उपाय सांगितला. देव क्षीरसागराच्या उत्तर तीरावर गेले व लक्ष्मीपती वासुदेव केशवाचे एकाग्र ध्यान करीत कठोर तप केले. बराच काळ गेल्यावर विष्णू तेजोमय रूपाने प्रकट झाले; ब्रह्मा-शिवांसह सर्व देवांनी दंडवत् प्रणाम करून स्तोत्र केले—ओंकारब्रह्म, निर्गुण, अंतर्यामी, धर्मरक्षक इत्यादी नामांनी वासुदेवाची स्तुती केली. देवांनी दुर्वासांच्या अपमानालाच श्रीवियोगाचे कारण मान्य करून पुनः प्रतिष्ठेची याचना केली. भगवानांनी त्यांची अवस्था जाणून व्यवहार्य, सहकार्याचा उपाय दिला—औषधी समुद्रात टाका, मंदर पर्वत मंथनदंड करा, नागराजाला दोर करा आणि असुरांशी संधी करून समुद्रमंथन करा; मी सहाय्य करीन. अमृत प्रकट होईल, श्रीची कृपादृष्टी पुन्हा देवांकडे वळेल, आणि विरोधक क्लेशभाराने दबतील. असे सांगून विष्णू अंतर्धान पावले; देवांनी उपदेशानुसार कार्य आरंभले.