Skanda Purana Adhyaya 16
Vishnu KhandaMargashirsha Masa MahatmyaAdhyaya 16

Adhyaya 16

या अध्यायात प्रातःपूजेसाठी बालकृष्ण-ध्यानविधी सांगितला आहे. शुभ उद्यानातील तेजस्वी मंडपात बालरूप श्रीकृष्ण—अलंकार, मुखलक्षणे, आसन, सेवक-परिवार आणि भक्तिभाव—यांचे सविस्तर वर्णन करून सकाळच्या उपासनेसाठी मनोमूर्ती स्थिर करण्यास सांगितले आहे. पुढे पायसादी नैवेद्य व शुद्ध ताजे लोणी (हयंगवीना) अर्पण करून इंद्रियोपचारांसह अनुस्मरण करावे; नित्य श्रद्धायुक्त पूजेमुळे लक्ष्मी-समृद्धी मिळते व अखेरीस परम शुद्ध धामाची प्राप्ती होते, असे फलश्रुतीत म्हटले आहे. यानंतर मंत्रगोपनाचा नियम—‘श्रीमद् दामोदर’ मंत्र अयोग्यांना देऊ नये. दुष्टाचार, कपट, क्रोध, लोभ, परपीडा, कटुभाषण, शोषण इत्यादी दोष अयोग्यतेची चिन्हे म्हणून दिली आहेत; तर संयमी, सेवाभावी, सत्यनिष्ठ, शुचिर्भूत, व्रतनिष्ठ व मोक्षाभिलाषी शिष्य योग्य मानला आहे. तसेच गुरुचे लक्षण—समत्व, करुणा, शास्त्रज्ञान, आलस्यरहितता, संशय-निवारणाची क्षमता, वैष्णवनिष्ठा व हितकारिता—असे सांगितले आहे. उत्तरार्धात श्रीमद्भागवत पुराणाचे माहात्म्य विस्तृत आहे. त्यातील थोडेसे श्लोकही श्रवण-पठन केल्यास महान पुण्य मिळते; घरात ग्रंथ ठेवणे रक्षणकारी व पावन मानले आहे. ग्रंथास पाहून उठणे, अभिवादन-नमस्कार करणे व श्रद्धेने जवळ जाणे प्रशंसनीय; भागवताच्या सन्निधीत देवसन्निधी, तीर्थफल व यज्ञपुण्य प्राप्त होते असे वर्णन आहे. पुष्प-धूप-दीप-वस्त्रादि अर्पण करून नियमपूर्वक श्रवणभक्ती केल्याने भगवंताची कृपा दृढ होते—असा उपसंहार आहे।

Shlokas

No shlokas available for this adhyaya yet.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App