Adhyaya 1

अध्यायाच्या आरंभी सूत कृष्ण/माधव यांची स्तुती करतात—जे भोग व मोक्ष देणारे आहेत. पुढे श्वेतद्वीपात ब्रह्मा परमदेवाजवळ जाऊन मार्गशीर्ष मासाचे तांत्रिक विवरण विचारतात—अधिदेवता, दानविधी, स्नानविधी, आचारनियम, आहारसंयम तसेच मंत्र, ध्यान व पूजेची योग्य पद्धत. भगवान हा प्रश्न सर्व प्राण्यांच्या हिताचा असल्याचे सांगतात. ते म्हणतात की मार्गशीर्षात केलेली व्रते व नियम यज्ञ व तीर्थयात्रांचे संचित फल देतात; या मासाचे माहात्म्य ऐकणेही तुलापुरुष-दानासारख्या महादानाइतके फलदायी मानले आहे. तप व योगाने ईश्वराला वश करण्याची मर्यादा दाखवून, या मासात भक्तिकर्माची विशेष सुलभता व प्रभाव वर्णिला आहे; महिन्यांच्या पुण्यक्रमात मार्गशीर्ष सर्वाधिक प्रिय व श्रेष्ठ ठरतो. प्रातःकाळी स्नान हे मुख्य साधन सांगून एक दृष्टांत येतो—नंदगोपाच्या गोकुळात गोपींनी मार्गशीर्ष-स्नानाची प्रेरणा घेऊन पहाटे स्नान, पूजन आणि हविष्यान्नाचा नियम पाळला. त्यांच्या आचरणाने देव प्रसन्न होऊन वर देतो; म्हणून मनुष्यांनी मार्गशीर्ष विधिपूर्वक पाळावा असा उपदेश करून अध्याय समाप्त होतो.