Adhyaya 2

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि क्षेत्रं वस्त्रापथं पुनः । यत्प्रभासस्य सर्वस्वं क्षेत्रं नाभिः प्रियं मम

ईश्वर म्हणाले—हे महादेवि! मग पुन्हा वस्त्रापथ नामक पवित्र क्षेत्रास जावे; जे प्रभासाचे सर्वस्व असून मला नाभीसमान प्रिय आहे.

Verse 2

यत्र साक्षाद्भवो देवः सृष्टिसंहारकारकः । पृथिव्यां स त्वधिष्ठाता तत्त्वानामादिमः प्रभुः

जिथे सृष्टी-संहार करणारे साक्षात् भवदेव विराजमान आहेत; ते पृथ्वीवर अधिष्ठाता असून तत्त्वांचे आद्य प्रभू आहेत.

Verse 3

स स्वयंभूः स्थितस्तत्र प्रभासे भूतिदो भवः । भवतीदं जगद्यस्मात्तस्माद्भव इति स्मृतः

प्रभासात तेथे स्वयंभू भव स्थित आहेत, जे भूतिदाता आहेत; ज्याच्यामुळे हे जग भवित होते, म्हणून ते ‘भव’ म्हणून स्मरणात आहेत.

Verse 4

यः सकृत्कुरुते यात्रां क्षेत्रे वस्त्रापथे पुनः । विगाह्य तत्र तीर्थानि कृतकृत्यः स जायते

जो एकदाच वस्त्रापथ-क्षेत्री यात्रा करतो व तेथील तीर्थांत स्नान करतो, तो कृतकृत्य होतो।

Verse 5

अथ दृष्ट्वा भवं देवं सकृत्पूज्यविधानतः । केदारयात्राफलभाक्स भवेन्मनुजोत्तमः

मग जो देव भव (शिव) यांचे एकदा दर्शन घेऊन विधिपूर्वक एकदा पूजन करतो, तो केदारयात्रेच्या फळाचा भागी उत्तम मनुष्य होतो।

Verse 6

चैत्रे मासि भवं दृष्ट्वा न पुनर्जायते भुवि । वैशाख्यामथवा सम्यग्भवं दृष्ट्वा विमुच्यते

चैत्र महिन्यात भवाचे दर्शन घेतल्यास पुन्हा पृथ्वीवर जन्म होत नाही; किंवा वैशाखात सम्यक् भवदर्शनाने मुक्ती मिळते।

Verse 7

वाराणस्यां कुरुक्षेत्रे नर्मदायां तु यत्फलम् । तत्फलं निमिषार्द्धेन भवं दृष्ट्वा दिनेदिने

वाराणसी, कुरुक्षेत्र व नर्मदेत जे पुण्यफळ मिळते, तेच फळ येथे दररोज भवदर्शनाने अर्ध्या निमिषात मिळते।

Verse 8

दुर्ल्लभस्तत्र वासस्तु दुर्ल्लभं भवदर्शनम् । प्रेतत्वं नैव तस्यास्ति न याम्या नारकी व्यथा

तेथे वास करणे दुर्लभ आणि भवदर्शनही दुर्लभ; ज्याला ते लाभते त्याला प्रेतत्व नाही, यमयातना नाही, नरकव्यथाही नाही।

Verse 9

येषां भवालये प्राणा गता वै वरवर्णिनि । धन्यानामपि धन्यास्ते देवानामपि देवताः

हे वरवर्णिनी! ज्यांचे प्राण भवाच्या धामात निघून जातात, ते धन्यांमध्येही परम धन्य—देवांमध्येही देवतुल्य होत.

Verse 10

वस्त्रापथे मतिर्येषां भवे येषां मतिः स्थिरा । गोदानं तत्र शंसंति ब्राह्मणानां च भोजनम् । पिंडदानं च तत्रैव कल्पांतं तृप्तिमा वहेत्

ज्यांची मती वस्त्रापथात रुळली आहे आणि भव (शिव) यांच्यावर ज्यांची निष्ठा अढळ आहे—तेथे गोदान व ब्राह्मणभोजन यांची प्रशंसा केली जाते. तेथेच केलेले पिंडदान कल्पांतापर्यंत तृप्ति देते.

Verse 11

इति संक्षेपतः प्रोक्तं माहात्म्यं ते भवोद्भवम् । श्रुतं पापोपशमनं यज्ञायुतफलप्रदम्

अशा रीतीने संक्षेपाने तुला भवोद्भव माहात्म्य सांगितले. याचे श्रवण पापांचे शमन करते आणि दहा हजार यज्ञांचे फळ देते.