Adhyaya 5

Verse 1

ब्रह्मोवाच । अरण्याद्गौतमं शांतमुटजद्वार आगतम् । प्रत्याधातुं प्रववृते शिवभक्तिर्जगन्मयी

ब्रह्मा म्हणाले—अरण्यातून शांत गौतम मुनी जेव्हा आपल्या कुटीच्या दाराशी आले, तेव्हा जगन्मयी शिवभक्ती त्यांचे स्वागत व ग्रहण करण्यास पुढे सरसावली।

Verse 2

आलुलोके समायातं गौतमं शिष्यसेवितम् । लंबमानशिरःश्मश्रुसम्पूर्णमुखमण्डलम्

त्यांनी पाहिले—शिष्यांनी सेवित गौतम मुनी येत होते; लोंबत्या जटा व दाढी-मिशांनी त्यांचे मुखमंडल भरलेले होते।

Verse 3

जटाभिरतिताम्राभिस्तीर्थस्नानविशुद्धिभिः । न्यस्तरुद्राक्षमणिभिर्ज्वालाभिरिव पावकम्

अतिताम्रवर्ण जटा, तीर्थस्नानाने आलेली शुद्धी आणि धारण केलेल्या रुद्राक्षमण्यांनी तो ज्वालांनी वेढलेल्या अग्नीप्रमाणे तेजस्वी दिसत होता।

Verse 4

भस्मत्रिपुण्ड्रकोपेतविशालनिटिलोज्वलम् । शुक्लयज्ञोपवीतेन पूर्णं रुद्राक्षदामभिः

भस्माचे त्रिपुंड्र धारण केलेल्या त्यांच्या विशाल कपाळावर तेज होते; श्वेत यज्ञोपवीत परिधान करून ते सर्वांगावर रुद्राक्षमाळांनी अलंकृत होते।

Verse 5

दधानं वल्कले रक्ते तपः कृशितविग्रहम् । जपंतं वैदिकान्मंत्रान्रुद्रप्रीतिकरान्बहून्

ते रक्त वल्कलवस्त्रे धारण करून, तपाने कृश झालेल्या देहाने, रुद्राला प्रिय असे अनेक वैदिक मंत्र जपत होते।

Verse 6

शम्भुनावसितोदात्तसारूप्यमिव भाषितम् । तेजोनिधिं दयापूर्णं प्रत्यक्षमिव भास्करम्

शंभूने मान्य केलेल्या उदात्त स्वरूपाप्रमाणे भासणारे, तेजाचा निधी, दयापूर्ण आणि प्रत्यक्ष सूर्यासारखे दिसणारे.

Verse 7

आलोक्य तं महात्मानं वृद्धं शंभुपदाश्रयम् । कृतांजलिपुटा गौरी प्रणन्तुमुपचक्रमे

शंभूच्या चरणांचा आश्रय घेतलेल्या त्या महात्मा वृद्धाला पाहून, गौरीने हात जोडून त्यांना प्रणाम करण्यास सुरुवात केली.

Verse 8

कृतांजलिं मुनिर्वीक्ष्य समस्तजगदम्बिकाम् । किमेतदिति साश्चर्यं वारयन्प्रणनाम सः

संपूर्ण जगाची माता असलेल्या देवीला हात जोडलेले पाहून मुनींनी आश्चर्याने 'हे काय?' असे म्हणत त्यांना थांबवले आणि स्वतः प्रणाम केला.

Verse 9

स्वागतं गौरि सुभगे लोकमातर्दयानिधे । व्याजेन भक्तसंरक्षां कर्तुमत्रागतास्यहो

स्वागत असो हे सौभाग्यवती गौरी, हे लोकमाता, हे दयानिधी! अहो, भक्तांचे रक्षण करण्यासाठीच आपण कोणत्यातरी निमित्ताने येथे आला आहात.

Verse 10

अहो मान्ये मान्यमर्थं विज्ञायैव पुरा वयम् । पृथग्भावमिवालंब्य शिष्यादिभिः समागताः

अहो माननीया! पूज्य उद्देश अगोदरच जाणून, आम्ही शिष्यांसह वेगळेपणाचा भाव स्वीकारून येथे आलो होतो.

Verse 11

यद्देवि ते न चेत्किंचिन्मायाविलसितन्निजम् । ततः प्रपंचसंसिद्धिः कथमेव भविष्यति

हे देवी, जर हे सर्व तुझ्या स्वतःच्या मायेचे क्रीडाविलास नसते, तर हा प्रकट प्रपंच कसा काय सिद्ध व स्थापित झाला असता?

Verse 12

तिष्ठत्वशेषं मे वक्तुं मायाविलसितं तव । न शक्यते यन्निर्णेतुं त्वदीयैश्च कदाचन

तुझ्या मायेच्या सर्व विलासाचे वर्णन करण्याचा प्रयत्न मी बाजूला ठेवतो; कारण ते तुझ्याच जनांनीही कधी पूर्णपणे ठरविता येत नाही.

Verse 13

आस्यतां पावने शुद्धं आसने कुशनिर्मिते । गृह्यतां पाद्यमर्घं च दत्तं च विधिवन्मया

या पावन, शुद्ध, कुशनिर्मित आसनावर विराजमान व्हा; आणि माझ्याकडून विधिपूर्वक अर्पिलेलं पाद्य व अर्घ्य स्वीकारा.

Verse 14

इति शिष्यैः समानीते दर्भांके परमासने । आसीनामंबिकां वृद्धो मुनिरानर्च भक्तिमान्

अशा रीतीने शिष्यांनी आणलेल्या कुश-आच्छादित परम आसनावर बसलेल्या अंबिकेची, त्या वृद्ध मुनीने भक्तिभावाने आराधना केली.

Verse 15

निवेद्य सकलां पूजां भक्तिभावसमन्वितः । गौर्या समभ्यनुज्ञातः स्वयमप्यासने स्थितः

भक्तिभावाने संपूर्ण पूजा अर्पण करून, गौरीची अनुमती मिळाल्यावर, तो स्वतःही आपल्या आसनावर बसला.

Verse 16

उवाच दशनज्योत्स्नापरिधौतदिशामुखः । पुलकांचितसर्वांगः सानंदाश्रु सगद्गदम्

तेव्हा तो म्हणाला—दातांच्या ज्योतीने जणू दिशांचे मुख धुतले गेले; सर्वांग रोमांचित, आनंदाश्रू वाहत, आणि स्वर भावाने गद्गद झाला।

Verse 17

अहो देवस्य माहात्म्यं शम्भोरमिततेजसः । सद्भक्त रक्षणाय त्वामादिशद्भक्तवत्सलः

अहो! अमित तेजस्वी शंभू देवाचे माहात्म्य किती अद्भुत आहे। सद्भक्तांच्या रक्षणासाठी भक्तवत्सल प्रभूंनी तुला आज्ञा दिली आहे।

Verse 18

असिद्धमन्यल्लब्धव्यं किं वान्यत्तव विद्यते । अम्बैतद्भक्तिमाहात्म्यं संदर्शयितुमीश्वरः

हे अंबे! तुझ्यासाठी काय अजून असिद्ध आहे, किंवा आणखी कोणते लाभ शिल्लक आहेत? ईश्वराला केवळ भक्तीचे माहात्म्य प्रकट करायचे आहे।

Verse 19

कैलासशैलवृत्तांतः कंपातटतपःस्थितः । अरुणाद्रिसमादेशः सर्वं ज्ञातमिदं मया

कैलास पर्वताशी संबंधित वृत्तांत, कंपा तीरावरील तपश्चर्या, आणि अरुणाद्री (अरुणाचल) विषयीचा आदेश—हे सर्व मला ज्ञात झाले आहे।

Verse 20

आगतासि महाभागे भक्ताश्रममिमं स्वयम् । स्नेहेन करुणामूर्ते कर्त्तव्यमुपदिश्यताम्

हे महाभागे! तू स्वतः या भक्ताश्रमात आली आहेस। हे करुणामूर्ते! स्नेहाने आम्हाला काय कर्तव्य आहे ते उपदेश कर।

Verse 21

इति तस्य वचः श्रुत्वा महर्षेः सर्ववेदिनः । अंबिका प्राह कुतुकात्स्तुवन्ती तं महामुनिम्

सर्ववेदज्ञ महर्षींचे हे वचन ऐकून अंबिकेने आनंदयुक्त कुतूहलाने त्या महामुनीची स्तुती करीत असे म्हटले।

Verse 22

महावैभवमेतत्ते देवदेवः स्वयं शिवः । मध्ये तपस्विनां त्वं तु द्रष्टव्य इति चादिशत्

हे तुझे महावैभव आहे—देवदेव स्वयं शिवानेच आज्ञा केली, ‘तपस्व्यांच्या मध्ये तूच दर्शनास योग्य आहेस।’

Verse 23

आगमानां शिवोक्तानां वेदानामपि पारगः । तपसा शंभुभक्तानां त्वमेव शिवसंमतः

तू शिवोक्त आगमांचा आणि वेदांचाही पारंगत आहेस; आणि शंभुभक्त म्हणून तपस्येने तूच शिवास संमत आहेस।

Verse 24

अरुणाचल नाम्नाहं तिष्ठामीत्यब्रवीच्छिवः । अस्याचलस्य माहात्म्यं श्रोतव्यं च भवन्मुखात्

शिव म्हणाला, ‘मी अरुणाचल या नावाने येथे वास करतो.’ म्हणून या अचलाचे माहात्म्य तुमच्या मुखातूनच अवश्य ऐकावे।

Verse 25

प्राप्तास्म्यहं तपः कर्तुमरुणाचलसन्निधौ । भवतां दर्शनादेव स्वयमीशः प्रसीदति

मी अरुणाचलाच्या सान्निध्यात तप करण्यास आलो आहे; तुमचे दर्शन होताच स्वयं ईश्वर प्रसन्न होतो।

Verse 26

शिवभक्तेन संभाषा शिवसंकीर्त्तनश्रवः । शिवलिंगार्चनं लोके वपुर्ग्रहफलोदयः

शिवभक्ताशी संवाद, शिवनामसंकीर्तनाचे श्रवण आणि या लोकी शिवलिंगाचे अर्चन—ही मनुष्यदेहप्राप्तीची फळे उदयास येतात।

Verse 27

तस्मान्ममैतन्माहात्म्यं श्रोतव्यं भवतो मुखात् । सुव्यक्तमुपदेशेन ज्ञानतोऽसि पिता मम

म्हणून माझे हे माहात्म्य तुमच्या मुखातून ऐकावे. तुमच्या स्पष्ट उपदेशामुळे, ज्ञानाने, तुम्ही मला पित्याप्रमाणे आहात.

Verse 28

इति तस्या वचः श्रुत्वा गौतमस्तपसां निधिः । आचख्यौ गिरिशं ध्यायन्नरुणाचलवैभवम्

तिचे वचन ऐकून तपस्यांचा निधी गौतमाने गिरिश्वराचे ध्यान केले आणि मग अरुणाचलाचे वैभव कथन केले.

Verse 29

अज्ञातमिव यत्किंचित्पृच्छ्यते च पुनस्त्वया । अवैमि सर्वविद्यानां माया शैवी त्वमेव सा

तू पुन्हा जणू काही अज्ञात आहे असे विचारतोस. मला कळते—सर्व विद्यांची जी माया आहे, ती शैवी माया तूच आहेस.

Verse 30

अथवा भक्तवक्त्रेण शिववैभवसंश्रवः । शिक्षणं शांभवं तेषां तव तुष्टेश्च कारणम्

किंवा भक्ताच्या मुखातून शिववैभवाचे श्रवण—ते त्यांच्यासाठी शांभव शिक्षण आहे आणि तुमच्या तुष्टीचेही कारण आहे.

Verse 31

पठितानां च वेदानां यदावृत्तफलावहम् । वदतां शृण्वतां लोके शिवसंकीर्त्तनं तथा

जसे वेदांचे पुनःपुन्हा पठण फल देणारे असते, तसेच या लोकी शिवसंकीर्तन—बोलले किंवा ऐकले—फलप्रद ठरते.

Verse 32

सफलान्यद्य सर्वाणि तपांसि चरितानि मे । यदहं शंभुनादिष्टं माहात्म्यं कीर्त्तये श्रुतम्

आज माझी सर्व तपश्चर्या सफल झाली; कारण शंभूंनी आज्ञापिलेलं, मी ऐकलेलं हे माहात्म्य आता मी कीर्तन करीत आहे.

Verse 33

शिवाशिवप्रसादेन माहात्म्यमिदमद्भुतम्

शिवाच्या प्रसादाने हे अद्भुत माहात्म्य प्रकट झाले आहे.

Verse 34

अरुणाचलमाहात्म्यं दुरितक्षयकारणम् । श्रूयतामनवद्यांगि पुरावृत्तमिदं महत्

अरुणाचलाचे माहात्म्य पापक्षयाचे कारण आहे. हे निर्दोषांगी, हा महान प्राचीन वृत्तांत ऐका.

Verse 35

अरुणाद्रिमयं लिंगमाविर्भूतं यथा पुरा । न शक्यते पुनर्वक्तुमशेषं वक्त्रकोटिभिः

प्राचीन काळी अरुणाद्रिरूप लिंग जसे प्रकट झाले, ते पुन्हा संपूर्ण सांगणे शक्य नाही—कोट्यवधी मुखांनीही नाही.

Verse 36

अरुणाचलमाहात्म्यं ब्रह्मणामपि कोटिभिः । ब्रह्मणा विष्णुना पूर्वं सोमभास्करवह्निभिः

अरुणाचलाचे माहात्म्य कोट्यवधी ब्रह्म्यांनीही पूर्ण सांगता येत नाही. पूर्वी ब्रह्मा-विष्णू तसेच सोम, सूर्य आणि अग्नी यांनीही ते प्रकीर्तित केले आहे.

Verse 37

इन्द्रादिभिश्च दिक्पालैः पूजितश्चाष्टसिद्धये । सिद्धचारणगंधर्व यक्षविद्याधरोरगैः

अष्टसिद्धीच्या प्राप्तीसाठी इंद्रादी दिक्पाल त्यांची पूजा करतात; तसेच सिद्ध, चारण, गंधर्व, यक्ष, विद्याधर आणि नागही त्यांचे अर्चन करतात.

Verse 38

खगैश्च मुनिभिर्दिव्यैः सिद्धयोगिभिरर्चितः । तत्तत्पापनिवृत्त्यर्थं तत्तदीप्सितसिद्धये

दिव्य खग, दिव्य मुनी आणि सिद्ध योगीही त्यांचे अर्चन करतात—विशिष्ट पापांची निवृत्ती व्हावी आणि इच्छित सिद्धी प्राप्त व्हावी म्हणून.

Verse 39

आराधितोऽयं भगवानरुणाद्रिपतिः शिवः । दृष्टो हरति पापानि सेवितो वांछितप्रदः

हा भगवान अरुणाद्रिपती शिव—आराधिला असता—केवळ दर्शनाने पापे हरतो; आणि सेवा केली असता इच्छित फल देतो.

Verse 40

कीर्तितोपि जनैर्दूरैः शोणाद्रिरिति मुक्तिदः । तेजःस्तंभमयं रूपमरुणाद्रिरिति श्रुतम्

दूर असतानाही लोकांनी ‘शोणाद्री’ असे कीर्तन केले तरी तो मुक्तिदाता ठरतो. अरुणाद्रीचे रूप तेजोमय स्तंभासारखे आहे, असे ऐकिवात आहे.

Verse 41

ध्यायन्तो योगिनश्चित्ते शिवसायुज्यमाप्नुयुः । दत्तं हुतं च यत्किंचिज्जप्तं चान्यत्तपः कृतम्

हृदयात त्यांचे ध्यान करणारे योगी शिवसायुज्य प्राप्त करतात. आणि जे काही अल्प दान दिले, होमात अर्पण केले, जप केले किंवा अन्य तप केले—

Verse 42

अक्षय्यं भवति प्राप्तमरुणाचलसंनिधौ । पुरा ब्रह्मा च विष्णुश्च शिवतेजोंशसंभवौ

अरुणाचलाच्या सान्निध्यात जे प्राप्त होते ते अक्षय होते. प्राचीन काळी ब्रह्मा आणि विष्णूही—शिवतेजाच्या अंशातून उत्पन्न—

Verse 43

साहंकारौ युयुधतुः परस्परजिगीषया । तथा तयोर्गर्वशांत्यै योगिध्येयः सदाशिवः

अहंकारयुक्त ते दोघे परस्परांना जिंकण्याच्या इच्छेने युद्ध करू लागले. तेव्हा त्यांचा गर्व शांत करण्यासाठी योगिध्येय सदाशिव प्रकट झाले.

Verse 44

अग्नितेजोमयं रूपमादिमध्यांतवर्जितम् । संप्राप्य तस्थौ तन्मध्ये दिशो दश विभासयन्

अग्नितेजोमय, आदि-मध्य-अंतवर्जित असे ते रूप प्राप्त करून ते त्याच्या मध्यभागी स्थिर झाले आणि तेथून दहा दिशा प्रकाशमान केल्या.

Verse 45

तेजःस्तंभस्य तस्याथ द्रष्टुमाद्यंतभागयोः । हंसक्रोडतनू कृत्वा जग्मतुर्द्यां रसातलम्

मग त्या तेजःस्तंभाच्या वरच्या व खालच्या टोकांचे दर्शन घेण्यासाठी ते दोघे हंस व वराह अशी तनू धारण करून गेले—एक आकाशाकडे, दुसरा रसातळाकडे.

Verse 46

तौ विषण्णमुखौ दृष्ट्वा भगवान्करुणानिधिः । आविर्बभूव च तयोर्वरं प्रादादभीप्सितम्

त्या दोघांचे विषण्ण मुख पाहून करुणासागर भगवान् स्वतः प्रकट झाले आणि त्यांना अभिष्ट वर प्रदान केला।

Verse 47

तत्प्रार्थितश्च देवेशो यातः स्थावरलिंगताम् । अरुणाद्रिरिति ख्यातः प्रशांतः संप्रकाशते

अशी प्रार्थना झाल्यावर देवेश्वर स्थावर लिंगरूप झाले; ‘अरुणाद्रि’ म्हणून ख्यात होऊन ते शांत तेजाने प्रकाशतात।

Verse 48

दिव्यदुन्दुभिनिर्घोषैरप्सरोगीतनर्त्तनैः । पूज्यते तैजसं लिंगं पुष्पवृष्टिशतैः सदा

दिव्य दुंदुभींच्या निनादाने व अप्सरांच्या गीत-नर्तनाने, ते तेजस्वी लिंग सदैव शेकडो पुष्पवृष्टींसह पूजिले जाते।

Verse 49

ब्रह्मणामप्यतीतानां पुरा षण्णवतेः प्रभुः । विष्णुनाभिसमुद्भूतो ब्रह्मा लोकान्ससर्ज हि

प्राचीन काळी—अनेक ब्रह्मेही लय पावल्यानंतर—विष्णूच्या नाभीतून उत्पन्न प्रभु ब्रह्म्याने खरोखरच लोकांची सृष्टी केली।

Verse 50

स कदाचित्तपोविघ्नं कर्तुकामेन योगिनाम् । इंद्रेण प्रार्थितो ब्रह्मा ससर्ज ललितां स्त्रियम्

एकदा योगींच्या तपश्चर्येत विघ्न घालण्याच्या इच्छेने इंद्राने ब्रह्म्याला प्रार्थना केली; तेव्हा ब्रह्म्याने ‘ललिता’ नावाची मोहक स्त्री निर्माण केली।

Verse 51

लावण्यगुणसंपूर्णामालोक्य कमलेक्षणाम् । मुमोह कंदर्पशरैः स विद्धहृदयो विधिः

लावण्य-गुणांनी परिपूर्ण, कमळनयना तिला पाहून विधी (ब्रह्मा) कामदेवाच्या बाणांनी हृदय विद्ध होऊन मोहावस्थेत पडला।

Verse 52

स्प्रष्टुकामं तमालोक्य ब्रह्माणं कमलासनम् । नत्वा प्रदक्षिणव्याजाद्गंतुमैच्छद्वराप्सराः

कमलासन ब्रह्मा तिला स्पर्श करण्यास आतुर आहे असे पाहून, ती श्रेष्ठ अप्सरा नमस्कार करून प्रदक्षिणेच्या बहाण्याने निघून जाऊ इच्छिली।

Verse 53

अस्यां प्रदक्षिणां भक्त्या कुर्वाणायां प्रजापतेः । चतसृभ्योऽपि दिग्भ्योऽस्य मुखान्युदभवन्क्षणात्

ती भक्तिभावाने प्रजापती (ब्रह्मा)ची प्रदक्षिणा करीत असता, क्षणार्धात चारही दिशांतून त्याची मुखे प्रकट झाली।

Verse 54

सा बाला पक्षिणी भूत्वा गगनं समगाहत । पुनश्च खगरूपेण समायांतं समीक्ष्य सा

ती बाला पक्षी होऊन आकाशात उडून गेली; आणि पुन्हा तोही खगरूपाने जवळ येताना दिसताच ती सावधपणे पाहू लागली।

Verse 55

शरणं याचमाना सा शोणाद्रिमिममाश्रयत् । ब्रह्मणा विष्णुना च त्वमदृष्टपदशेखरः

शरण मागत ती या शोणाद्रीचा आश्रय घेऊन राहिली. हे प्रभो! ब्रह्मा आणि विष्णू यांनाही तुमचे परम शिखर/परम पद दिसले नाही।

Verse 56

रक्ष मामरुणाद्रीश शरण्य शरणागताम् । इति तस्यां भयार्त्तायां क्रोशंत्यामरुणाचलात्

“हे अरुणाद्रीशा, हे शरण्या, शरण आलेल्या माझे रक्षण कर”—असे म्हणत ती भयार्त होऊन आक्रोश करू लागली; तेव्हा अरुणाचलातून साहाय्य प्रकट झाले।

Verse 57

उदभूत्स्थावराल्लिंगाद्व्याधः कश्चिद्धनुर्द्धरः । संधाय सायकं चापे समेघगगनद्युतिः

स्थावर लिंगातून एक धनुर्धारी व्याध प्रकट झाला। त्याने धनुष्यावर बाण चढविला आणि तो मेघयुक्त आकाशासारखा तेजस्वी भासला।

Verse 58

निषादे पुरतो दृष्टे मोहस्तस्य ननाश हि । ततः प्रसन्नहृदयोतिनम्रः कमलोद्भवः

समोर निषाद दिसताच त्याचा मोह खरोखरच नष्ट झाला. मग कमलोद्भव (ब्रह्मा) प्रसन्नचित्त होऊन अत्यंत नम्र झाला।

Verse 59

नमश्चक्रे शरण्याय शोणाद्रिपतये तदा । सर्वपापक्षयकृते नमस्तुभ्यं पिनाकिने

तेव्हा त्याने शरण्य, शोणाद्रिपतीला नमस्कार केला. हे पिनाकिने! सर्व पापांचा क्षय करणाऱ्या तुला नमस्कार असो।

Verse 60

अरुणाचलरूपाय भक्ववश्याय शंभवे । अजानतां स्वभक्तानामकर्मविनिवर्त्तने

अरुणाचलरूप, भक्तवश्य शंभूला नमस्कार—जो आपल्या भक्तांच्या अज्ञानातून घडलेल्या दुष्कर्मांनाही परावृत्त करतो।

Verse 61

त्वदन्यः कः प्रभुः कर्तुमशक्यं चापि देहिनाम् । उपसंहर मे देहं तेजसा पापनिश्चयम्

तुझ्यावाचून कोण असा प्रभू आहे, जो देहधारी जीवांसही अशक्य ते करू शकेल? आपल्या तेजाने माझे हे देह—पापाचा निश्चय-रूप भार—उपसंहार करून लय कर।

Verse 62

अन्यं वा सृज विश्वात्मन्ब्रह्माणं लोकसृष्टये । अथ तस्य वचः श्रुत्वा शिवो दीनस्य वेधसः

हे विश्वात्मन्, लोकसृष्टीसाठी दुसरा ब्रह्मा तरी निर्माण कर. मग दीन वेधस (स्रष्टा) याचे हे वचन ऐकून शिव…

Verse 63

उवाच करुणामूर्तिर्भूत्वा चंद्रार्द्धशेखरः । दत्तः कालस्तव मया पुरैव न निवर्त्यते

करुणामूर्ती, चंद्रार्धशेखर प्रभू म्हणाले—“मी तुला पूर्वीच जो काल दिला आहे, तो परत घेतला जाणार नाही।”

Verse 64

कं वा रागादयो दोषा न बाधेरन्प्रभुस्थितम् । तस्माद्दूरस्थितोऽप्येतदरुणाचलसंज्ञितम्

जिथे स्वयं प्रभू स्थित आहेत, तिथे रागादि दोष कोणाला बाधतील? म्हणून हे स्थान दूर असले तरी ‘अरुणाचल’ या नावाने प्रसिद्ध आहे।

Verse 65

भजस्व तैजसं लिंगं सर्वदोषनिवृत्तये । वाचिकं मानसं पापं कायिकं वा च यद्भवेत्

सर्व दोषांच्या निवृत्तीसाठी त्या तेजस्वी लिंगाचे भजन-पूजन कर; वाणीने, मनाने किंवा देहाने जे काही पाप घडते ते सर्व।

Verse 66

विनश्यति क्षणात्सर्वमरुणाचलदर्शनात् । प्रदक्षिणा नमस्कारैः स्मरणैरर्चनैः स्तवैः

अरुणाचलाचे दर्शन होताच क्षणात सर्व पाप-कल्मष नष्ट होतात; तसेच प्रदक्षिणा, नमस्कार, स्मरण, अर्चना व स्तोत्र-स्तुतीनेही।

Verse 67

अरुणाद्रिरयं नृणां सर्वकल्मषनाशनः । कैलासे मेरुशृंगे वा स्वस्थानेषु कलाद्रिषु

हा अरुणाद्री मनुष्यांचे सर्व कल्मष नष्ट करणारा आहे—कोणी कैलासावर असो, मेरूच्या शिखरावर असो, किंवा आपल्या स्थानी इतर पर्वतांमध्ये असो।

Verse 68

संदृश्यः कश्चिदेवाहमरुणाद्रिरयं स्वयम् । यच्छृंगदर्शनान्नॄणां चक्षुर्लाभेन केवलम्

मीच स्वतः हा अरुणाद्री आहे, निश्चयच दर्शनास योग्य; याच्या शिखराचे दर्शन होताच—केवळ नेत्रलाभाने—मनुष्यांना फलप्राप्ती होते।

Verse 69

भवेत्सर्वाघनाशश्च लाभश्च ज्ञानचक्षुषः । मदंशसंभवो ब्रह्मा स्वनाम्ना ब्रह्मपुष्करे

तेव्हा सर्व पापांचा नाश होतो आणि ज्ञानचक्षूची प्राप्ती होते; माझ्या अंशातून उत्पन्न ब्रह्मा आपल्या नावाच्या ब्रह्मपुष्करात (विराजमान आहे)।

Verse 70

अत्र स्नातः पुरा ब्रह्मन्मोहोऽगाज्जगतीपतेः । स्नात्वा त्वं ब्रह्मतीर्थे मां समभ्यर्च्य कृतांजलिः

हे ब्रह्मन्! येथे पूर्वी स्नान केल्याने जगतीपतीचा मोह दूर झाला; तूही ब्रह्मतीर्थात स्नान करून, हात जोडून माझी विधिपूर्वक पूजा कर।

Verse 71

मौनी प्रदक्षिणं कृत्वा विश्वात्मन्भव विज्वरः

मौन पाळून प्रदक्षिणा कर; हे विश्वात्मन्, ज्वरजन्य पीडा व संतापापासून मुक्त हो।

Verse 72

इति वचनमुदीर्य विश्वनाथं स्थितमरुणाचलरूपतो महेशम् । अथ सरसि निमज्य पद्मजन्मा दुरितहरं समपूजयत्क्रमेण

असे वचन उच्चारून त्याने अरुणाचलरूपाने स्थित विश्वनाथ महेशास संबोधिले. मग पद्मजन्मा (ब्रह्मा) सरोवरात स्नान करून पापहर प्रभूची विधिपूर्वक क्रमाने पूजा करू लागला.

Verse 73

इममरुणगिरीशमेष वेधा यमनियमादिविशुद्धचित्तयोगः । स्फुटतरमभिपूज्य सोपचारं गतदुरितोऽथ जगाम चाधिपत्यम्

यम-नियम इत्यादींनी शुद्धचित्त योग असलेल्या त्या वेधा (ब्रह्मा) ने या अरुणगिरीशाची अत्यंत स्पष्ट भक्तीने, सर्व उपचारांसह पूजा केली. त्याची पापे नष्ट झाली आणि मग त्याने अधिपत्य प्राप्त केले.