Adhyaya 26

Verse 1

व्यास उवाच । मार्कंडेयोद्धाटितं वै स्वर्गद्वारमपावृतम् । तत्र ये देहसंत्यागं कुर्वंति फलकांक्षया

व्यास म्हणाले: मार्कंडेय ऋषींनी उघडलेले स्वर्गाचे द्वार खरोखर उघडेच आहे. तेथे जे लोक फळाच्या आशेने देहत्याग करतात...

Verse 2

लभंते तत्फलं ह्यंते विष्णोः सायुज्यमाप्नुयुः । अतः किं बहुनोक्तेन द्वारवत्यां सदा नरैः

त्यांना अंती ते फळ मिळते आणि ते विष्णूचे सायुज्य (एकरूपता) प्राप्त करतात. म्हणून जास्त सांगून काय उपयोग? द्वारवतीमध्ये (द्वारकेत) नेहमी माणसांनी...

Verse 3

देहत्यागः प्रकर्तव्यो विष्णोर्लोकजिगीषया । अनाशके जले वाग्नौ ये च संति नरोत्तमाः । सर्वपापविनिर्मुक्ता यांति विष्णोः पुरीं सदा

विष्णूलोक जिंकण्याच्या इच्छेने देहत्याग करावा. जे नरोत्तम (श्रेष्ठ पुरुष) उपवास, जल किंवा अग्नीमध्ये देह ठेवतात, ते सर्व पापांतून मुक्त होऊन विष्णूच्या नगरीत जातात.

Verse 4

अन्योपि व्याधिरहितो गच्छेदनशनं तु यः । सर्वपाप विनिर्मुक्तो याति विष्णोः पुरीं नरः

जो दुसराही पुरुष रोगरहित होऊन उपवास करण्यासाठी जातो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होऊन विष्णूची पुरी प्राप्त करतो।

Verse 5

शतवर्षसहस्राणां वसेदंते दिवि द्विजः । ब्राह्मणेभ्यः परं नास्ति पवित्रं पावनं भुवि

द्विज स्वर्गात शतसहस्र वर्षे वास करो; तरी पृथ्वीवर ब्राह्मणांपेक्षा अधिक पवित्र व पावन असे काही नाही।

Verse 6

उपवासै स्तथा तुल्यं तपः कर्म्म न विद्यते । नास्ति वेदात्परं शास्त्रं नास्ति मातृसमो गुरु

उपवासासारखे तपकर्म नाही; वेदापेक्षा श्रेष्ठ शास्त्र नाही; आणि मातेसमान गुरु नाही।

Verse 7

न धर्मात्परमस्तीह तपो नानशनात्परम् । स्नात्वा यः कुरुते ऽत्रापि श्राद्धं पिंडोदकक्रियाम्

इथे धर्मापेक्षा श्रेष्ठ काही नाही, आणि उपवासापेक्षा मोठे तप नाही। जो येथे स्नान करून श्राद्ध—पिंड व उदकक्रिया—करतो, तो महान फल मिळवतो।

Verse 8

तृप्यंति पितरस्तस्य यावद्ब्रह्मदिवानिशम् । तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा केशवं यस्तु पूजयेत्

त्याचे पितर ब्रह्माच्या एका दिवस-रात्रीपर्यंत तृप्त राहतात। आणि जो त्या तीर्थात स्नान करून केशवाची पूजा करतो, तो तसेच स्थिर फल प्राप्त करतो।

Verse 9

स मुक्तपातकैः सर्वेर्विष्णुलोकमवाप्नुयात् । तीर्थानामुत्तमं तीर्थं यत्र संनिहितो हरिः

तो सर्व पातकांपासून मुक्त होऊन विष्णुलोकास प्राप्त होतो। तीर्थांमध्ये तेच परम श्रेष्ठ तीर्थ आहे, जिथे स्वयं हरि सन्निहित आहेत।

Verse 10

हरते सकलं पापं तस्मिंस्तीर्थे स्थितस्य सः । मुक्तिदं मोक्षकामानां धनदं च धनार्थिनाम् । आयुर्दं सुखद चैव सर्वकामफलप्रदम्

त्या तीर्थात राहणाऱ्याचे तो सर्व पाप हरतो। मोक्ष इच्छिणाऱ्यांना मुक्ति, धन इच्छिणाऱ्यांना धन, आयुष्य व सुख देतो आणि सर्व धर्म्य कामनांचे फळ प्रदान करतो।

Verse 11

किमन्येनात्र तीर्थेन यत्र देवो जनार्द्दनः । स्वयं वसति नित्यं हि सर्वेषामनुकम्पया

इथे दुसऱ्या कोणत्या तीर्थाची काय गरज, जिथे देव जनार्दन स्वयं सर्वांवर कृपा करून नित्य वास करतात?

Verse 12

तत्र यद्दीयते किचिद्दानं श्रद्धासमन्वितम् । अक्षयं तद्भवेत्सर्वमिह लोके परत्र च

तेथे श्रद्धेसह जे काही दान दिले जाते, ते सर्व अक्षय होते—या लोकीही आणि परलोकीही।

Verse 13

यज्ञैर्दानैस्तपो भिश्च यत्फलं प्राप्यते बुधैः । तदत्र स्नानमात्रेण शूद्रैरपि सुसेवकैः

यज्ञ, दान व तपाने जे फळ ज्ञानी मिळवितात, तेच फळ येथे केवळ स्नानमात्राने—सच्च्या सेवेत तत्पर शूद्रांनाही—प्राप्त होते।

Verse 14

तत्र श्राद्धं च यः कुर्यादेकादश्यामुपोषितः । स पितॄनुद्धरे त्सर्वान्नरकेभ्यो न संशयः

त्या पवित्र स्थानी जो एकादशीचे उपवास करून श्राद्ध करतो, तो निःसंशय सर्व पितरांना नरकलोकांतून उद्धरतो।

Verse 15

अक्षय्यां तृप्तिमाप्नोति परमात्मा जनार्द्दनः । दीयतेऽत्र यदुद्दिश्य तदक्षय्यमुदाहृतम्

येथे परमात्मा जनार्दन अक्षय तृप्ती प्राप्त करतो; येथे पवित्र उद्देशाने जे दान दिले जाते ते ‘अक्षय’ असे सांगितले आहे।