Adhyaya 5 Mantra 1 - Shukla Yajurveda | Marathi | Vedapath

Various Rishis

←Previous Mantra

Mantra 1

Rishi: Yājñavalkya-tradition (Śukla-Yajurvedic school attribution; specific ṛṣi not marked in the provided excerpt).

Devata: Viṣṇu (pervasive recipient), with explicit identifications to Agni, Soma, and the Atithi (Guest).

Chandas: Yajus (prose formula; not a fixed metrical ṛc).

Samhita Patha (Devanagari)

अ॒ग्नेस्त॒नूर॑सि॒ विष्ण॑वे त्वा॒ सोम॑स्य त॒नूर॑सि॒ विष्ण॑वे॒ त्वा ऽति॑थेराति॒थ्यम॑सि॒ विष्ण॑वे त्वा श्ये॒नाय॑ त्वा सोम॒भृते॒ विष्ण॑वे त्वा॒ऽग्नये॑ त्वा रायस्पोष॒दे विष्ण॑वे त्वा

Transliteration

agnés tanū́r asi víṣṇave tvā | sómasya tanū́r asi víṣṇave tvā | átither ātithyám asi víṣṇave tvā | śyenā́ya tvā somabhṛ́te víṣṇave tvā | agnáye tvā rāyaspoṣadé víṣṇave tvā

Translation

तू अग्नीचे तनू (शरीर) आहेस—विष्णूसाठी तुला! तू सोमाचे तनू आहेस—विष्णूसाठी तुला! तू अतिथीचे आतिथ्य आहेस—विष्णूसाठी तुला! श्येन (बाज) यासाठी तुला, सोमभृत (सोम वाहणारा) यासाठी—विष्णूसाठी तुला! अग्नीकरिता तुला, धन व पोषण देणारा म्हणून—विष्णूसाठी तुला!

Padapatha (Word Analysis)

अग्नेः । तनूः । असि । विष्णवे । त्वा । सोमस्य । तनूः । असि । विष्णवे । त्वा । अतिथेः । आतिथ्यम् । असि । विष्णवे । त्वा । श्येनाय । त्वा । सोम-भृते । विष्णवे । त्वा । अग्नये । त्वा । रायस्-पोष-दे । विष्णवे । त्वा ।

Word by Word

अग्नेःof Agni

तनूःbody, form

असिyou are

विष्णवेfor Viṣṇu

त्वाyou

सोमस्यof Soma

तनूःbody, form

असिyou are

विष्णवेfor Viṣṇu

त्वाyou

अतिथेःof the guest

आतिथ्यम्hospitality, guest-offering

असिyou are

विष्णवेfor Viṣṇu

त्वाyou

श्येनायfor the falcon (Śyena)

त्वाyou

सोमभृतेfor the Soma-bearer

विष्णवेfor Viṣṇu

त्वाyou

अग्नयेfor Agni

त्वाyou

रायस्पोषदेfor the increaser of wealth/prosperity

विष्णवेfor Viṣṇu

त्वाyou

Entities Mentioned

Viṣṇu

Agni

Soma

Atithi (Guest)

Śyena (Falcon)

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes