Mantra 18
Rishi: Traditionally ascribed within the Śukla-Yajurvedic transmission to the Adhvaryu-line (Yājñavalkya school attribution in later lists)
Devata: Mitra (as auspicious sight/concord)
Chandas: Mixed prose-formula (yajus); not a fixed ṛc-metre
Samhita Patha (Devanagari)
दृते॒ दृᳪह॑ मा मि॒त्रस्य॑ मा॒ चक्षु॑षा॒ सर्वा॑णि भू॒तानि॒ समी॑क्षन्ताम् । मि॒त्रस्या॒हं चक्षु॑षा॒ सर्वा॑णि भू॒तानि॒ समी॑क्षे । मि॒त्रस्य॒ चक्षु॑षा॒ समी॑क्षामहे
Transliteration
dṛ́te dṛ́ṃha mā mitrásya mā cákṣuṣā sárvāṇi bhūtā́ni samī́kṣantām | mitrásyāháṃ cákṣuṣā sárvāṇi bhūtā́ni samī́kṣe | mitrásya cákṣuṣā samī́kṣāmahe
Translation
हे दृढे! मला दृढ कर. मित्राच्या चक्षूंनी सर्व भूतांनी मला पाहावे. मित्राच्या चक्षूंनी मी सर्व भूतांना पाहतो. मित्राच्या चक्षूंनी आम्ही पाहतो.
Padapatha (Word Analysis)
दृते । दृंह । मा । मित्रस्य । मा । चक्षुषा । सर्वाणि । भूतानि । सम्-ईक्षन्ताम् । मित्रस्य । अहम् । चक्षुषा । सर्वाणि । भूतानि । सम्-ईक्षे । मित्रस्य । चक्षुषा । सम्-ईक्षामहे
Word by Word
दृतेexcept; without
दृते:
Apādāna
TypeIndeclinable
Rootदृ (धारणे) → दृता (कृदन्त-प्रातिपदिक)
दृंहmake firm; strengthen
दृंह:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootदृंह् (वर्धने/स्थिरीकरणे)
माdo not
मा:
(निषेध)
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध)
मिof me; my
मि:
Sampradāna
TypePronoun
Rootमा (अस्मद्-प्रातिपदिक)
मित्रस्यof Mitra
मित्रस्य:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
माme
मा:
Karma
TypePronoun
Rootमा (अस्मद्-प्रातिपदिक)
चक्षुषाwith (the) eye; by vision
चक्षुषा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootचक्षुस् (प्रातिपदिक)
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Kartā
TypeAdjective
Rootसर्व (सर्व-प्रातिपदिक)
भूतानिbeings; creatures
भूतानि:
Kartā
TypeNoun
Rootभूत (भू + क्त; कृदन्त-प्रातिपदिक)
समीक्षन्ताम्let (them) look upon; let (them) behold
समीक्षन्ताम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-ईक्ष् (दर्शने)
मित्रस्यof Mitra
मित्रस्य:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
अहम्I
अहम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
चक्षुषाwith the eye; by vision
चक्षुषा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootचक्षुस् (प्रातिपदिक)
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
भूतानिbeings
भूतानि:
Karma
TypeNoun
Rootभूत (भू + क्त; कृदन्त-प्रातिपदिक)
समीक्षेI behold; I look upon
समीक्षे:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-ईक्ष् (दर्शने)
मित्रस्यof Mitra
मित्रस्य:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
चक्षुषाwith the eye; by vision
चक्षुषा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootचक्षुस् (प्रातिपदिक)
समीक्षामहेwe behold; we look upon
समीक्षामहे:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-ईक्ष् (दर्शने)
Entities Mentioned
M
MitraRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes