Mantra 14
Rishi: Vedic tradition attributes the āpaḥ-stuti to ancient ṛṣis; in Śukla-Yajur usage it functions as a standard Adhvaryu purification formula.
Devata: Āpaḥ (Waters).
Chandas: Anuṣṭubh/Tr̥ṣṭubh-adjacent in Yajus adaptation; liturgical cadence prioritized.
Samhita Patha (Devanagari)
आपो॒ हि ष्ठा म॑यो॒भुव॒स्ता न॑ ऊ॒र्जे द॑धातन । म॒हे रणा॑य॒ चक्ष॑से
Transliteration
ā́po hí ṣṭhā mayobhúvas tā́ na ūrjé dadhātana | mahé raṇā́ya cákṣase ||
Translation
कारण तुम्हीच आपः (जल), मयोभू (आनंददायक) आहात; म्हणून आम्हाला ऊर्ज् (पोषणशक्ती) द्या—महान, रणात विजयासाठी आणि चक्षुस् (स्वच्छ दृष्टी) मिळण्यासाठी.
Padapatha (Word Analysis)
आपः । हि । स्थ । म॒यः-भुवः । ताः । नः । ऊ॒र्जे । द॑धातन । म॒हे । रणा॑य । चक्ष॑से ।
Word by Word
आपःwaters
आपः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक: अप्/आप्)
हिindeed/for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि
स्थyou (pl.) are
स्थ:
—
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
मयोभुवःbringing delight/benefit
मयोभुवः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootमयस् + भू (प्रातिपदिक: मयोभू)
ताःthose (you waters)
ताः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
नःfor us/our
नः:
सम्प्रदान (हितार्थे)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
ऊर्जेfor nourishment/strength
ऊर्जे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootऊर्ज् (प्रातिपदिक: ऊर्ज्)
दधातनplace/grant
दधातन:
—
TypeVerb
Rootधा (धातु)
महेfor great (purpose)
महे:
सम्प्रदान
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
रणायfor battle/contest
रणाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
चक्षसेfor sight/vision
चक्षसे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootचक्षस् (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
Ā
Āpaḥ (Waters)Ṛ
Ṛta/Dharma (implicit)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes