Mantra 41
Rishi: Ṛgvedic Pūṣan tradition; Vājasaneyī transmission.
Devata: Pūṣan.
Chandas: Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables).
Samhita Patha (Devanagari)
पूष॒न् तव॑ व्र॒ते व॒यं न रि॑ष्येम॒ कदा॑ च॒न । स्तो॒तार॑स्त इ॒ह स्म॑सि
Transliteration
pū́ṣan táva vraté vayáṁ ná riṣyema kádā caná | stótāras te ihá smasi
Translation
हे पूषन्, तुझ्या व्रतात (नियमात) आम्हाला कधीही कोणत्याही वेळी हानी होऊ नये; कारण आम्ही येथे तुझे स्तोते आहोत.
Padapatha (Word Analysis)
पूषन् । तव । व्रते । वयम् । न । रिष्येम । कदा । चन । स्तोतारः । ते । इह । स्मसि
Word by Word
पूषन्O Pūṣan
पूषन्:
सम्बोधन (address)
TypeNoun (addressing deity)
Rootपूषन् (प्रातिपदिक) < पूषा
तवof you / your
तव:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
व्रतेin (your) vow/ordinance
व्रते:
अधिकारण
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable (negation)
Rootन
रिष्येमmay we be harmed / may we suffer injury
रिष्येम:
क्रिया
TypeVerb
Rootरिष् (धातु)
कदाever / at any time
कदा:
अधिकारण (time)
TypeIndeclinable
Rootकदा
चनat all (with negation)
चन:
—
TypeIndeclinable (enclitic)
Rootचन
स्तोतारःpraisers
स्तोतारः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootस्तोतृ (प्रातिपदिक)
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इहhere
इह:
अधिकारण (place)
TypeIndeclinable
Rootइह
स्मसिyou are
स्मसि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Entities Mentioned
P
PūṣanRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes