Shukla Yajur Veda — Adhyaya 34, Mantra 15
Rishi: Āṅgirasa/Agneya
Devata: Agni (Jātavedas)
Chandas: Gāyatrī (8+8+8; likely, pending strict syllable count with Vedic resolution)
Samhita Patha (Devanagari)
इडा॑यास्त्वा प॒दे व॒यं नाभा॑ पृथि॒व्या अधि॑ । जात॑वेदो॒ निधी॑म॒ह्यग्ने॑ ह॒व्याय॒ वोढ॑वे
Transliteration
iḍā́yās tvā padé vayáṃ nā́bhā pṛthivyā́ ádhi | jātávedo nidhīmahy agne havyā́ya vóḍhave
Translation
इडाच्या पदात (स्थानी) आम्ही तुला स्थापतो, पृथ्वीच्या नाभीवर. हे जातवेदस्, हे अग्ने, हवि (आहुती) वहन करण्यासाठी आम्ही तुला स्थिर करतो.
Padapatha (Word Analysis)
इडायाः । त्वा । पदे । वयम् । नाभा । पृथिव्याः । अधि । जातवेदः । निधीमहि । अग्ने । हव्याय । वोढवे
Word by Word
इडायाःof Iḍā
इडायाः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootइडा
त्वाyou (thee)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्)
पदेin/at the place (footstep)
पदे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootपद
वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद्
नाभाwith/by the navel (as center)
नाभा:
करण
TypeNoun
Rootनाभि
पृथिव्याःof the earth
पृथिव्याः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootपृथिवी
अधिupon, over
अधि:
अधिकारण-प्रवर्तक (locative-governing preverb)
TypeIndeclinable
Rootअधि
जातवेदःO Jātavedas (Agni, knower of births)
जातवेदः:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootजातवेदस्
निधीमहिwe place/establish
निधीमहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (√धा) + नि
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि
हव्यायfor the oblation
हव्याय:
सम्प्रदान
TypeNoun/Adjective
Rootहव्य
वोढवेto carry (to convey)
वोढवे:
प्रयोजन (purpose)
TypeVerbal noun (Infinitive)
Rootवह् (√वह्) → वोढु (kṛdanta base)
Entities Mentioned
A
Agni (Jātavedas)I
IḍāP
Pṛthivī (Earth)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes