Mantra 16
Rishi: Yājñavalkya (traditional attribution)
Devata: Śrī (prosperity), with brahman and kṣatra as paired powers; ‘the gods’ as installers
Chandas: Yajus/prose-formula (non-metrical or loosely metrical)
Samhita Patha (Devanagari)
इ॒दं मे॒ ब्रह्म॑ च क्ष॒त्रं चो॒भे श्रिय॑मश्नुताम् । मयि॑ दे॒वा द॑धतु॒ श्रिय॒मुत्त॑मां॒ तस्यै॑ ते॒ स्वाहा॑
Transliteration
idáṃ mē bráhma ca kṣatráṃ cobhé śríyam aśnutām | máyī devā́ dadhatu śríyam úttamāṃ tásyai tē svā́hā ||
Translation
माझे हे ब्रह्म (ब्राह्मण-तेज) आणि क्षत्र (राज-तेज)—दोन्ही—श्री (समृद्धी) प्राप्त करो. देव माझ्यात उत्तमात उत्तम श्रीची स्थापना करो; तिच्यासाठीच तुझा स्वाहाकार असो—स्वाहा.
Padapatha (Word Analysis)
इदम् । मे । ब्रह्म । च । क्षत्रम् । च । उभे इति । श्रियम् । अश्नुताम् । मयि । देवाः । दधतु । श्रियम् । उत्तमाम् । तस्यै । ते । स्वाहा ।
Word by Word
इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मेof me / for me
मे:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ब्रह्मbrahman; sacred power / priestly power
ब्रह्म:
Karma
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
क्षत्रम्kṣatra; royal power / sovereignty
क्षत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्षत्र (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
उभेboth (the two)
उभे:
Kartā
TypeAdjective (used substantively)
Rootउभ (प्रातिपदिक)
श्रियम्prosperity; splendor
श्रियम्:
Karma
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
अश्नुताम्may (they two) attain / partake
अश्नुताम्:
—
TypeVerb
Rootअश् (धातु)
मयिin me
मयि:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
दधतुmay they place / bestow
दधतु:
—
TypeVerb
Rootधा (धातु)
श्रियम्prosperity; splendor
श्रियम्:
Karma
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
उत्तमाम्highest; best
उत्तमाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
तस्यैto her / for that (goddess of prosperity)
तस्यै:
Sampradāna
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेto you / for you
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्वाहाsvāhā (oblational call)
स्वाहा:
—
TypeIndeclinable (ritual exclamation)
Rootस्वाहा
Entities Mentioned
Ś
ŚrīD
Devas (the gods collectively)B
BrahmanK
KṣatraRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes