Mantra 13

Rishi: Vājasaneyin tradition

Devata: Sadasaspati (often correlated with Bṛhaspati/Agni as ritual lordship)

Chandas: Anuṣṭubh (by 8-syllable cadence; liturgical oblation-verse style)

Samhita Patha (Devanagari)

सद॑स॒स्पति॒मद्भु॑तं प्रि॒यमिन्द्र॑स्य॒ काम्य॑म् । स॒निं मे॒धाम॑यासिष॒ᳪस्वाहा॑

Transliteration

sádasas-pátim ádbhutaṃ priyám índrasya kā́myam | saníṃ medhā́m ayāsiṣaṃ svā́hā

Translation

सदस्-पती—अद्भुत, प्रिय, इंद्राला काम्य—असा; ‘सनि’ (लाभ) व ‘मेधा’ (प्रज्ञा) यांसाठी मी प्रार्थना केली आहे—स्वाहा.

Padapatha (Word Analysis)

सदसः-पतिम् । अद्भुतम् । प्रियम् । इन्द्रस्य । काम्यम् । सनिम् । मेधाम् । अयासिषम् । स्वाहा

Word by Word

• सदस्पतिम्: the lord of the assembly (Sadaspati)
• सदस्पतिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सदस् + पति (प्रातिपदिक) (समास: षष्ठी-तत्पुरुष)

• अद्भुतम्: wonderful, marvelous
• अद्भुतम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: अद्भुत (प्रातिपदिक)

• प्रियम्: dear, beloved
• प्रियम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)

• इन्द्रस्य: of Indra
• इन्द्रस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• काम्यम्: desirable, wished-for
• काम्यम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: काम्य (प्रातिपदिक; ‘to be desired’)

• सनिम्: gain, acquisition, winning
• सनिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सनि (प्रातिपदिक)

• मे: my
• मे: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• मेधाम्: intelligence, wisdom
• मेधाम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: मेधा (प्रातिपदिक)

• अयासिषम्: may I pray for / may I obtain (as a boon)
• अयासिषम्: कर्तृ (अहं) / क्रिया
• Type: Verb
• Root: यास् (धातु; desiderative/āśiṣ-प्रयोग: ‘to wish/pray’)

• स्वाहा: svāhā (oblatory exclamation)
• स्वाहा: (यज्ञीय-उद्गार; कारकातीत)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वाहा (निपात/अव्यय)

Entities Mentioned

• Sadasaspati
• Indra