Mantra 6
Rishi: Traditional Yajurvedic transmission (Śukla-Yajurveda school attribution; often left anonymous in Saṃhitā usage)
Devata: Sarpāḥ (Serpents) as a collective class
Chandas: Mixed/prose-like yajus-formula with pāda cadence (not a strict ṛc-metre)
Samhita Patha (Devanagari)
नमो॑ऽस्तु स॒र्पेभ्यो॒ ये के च॑ पृथि॒वीमनु॑ । ये अ॒न्तरि॑क्षे॒ ये दि॒वि तेभ्य॑: स॒र्पेभ्यो॒ नम॑:
Transliteration
námo’stu sárpebhyo yé ké ca pṛthivī́m ánu | yé antárikṣe yé diví tébhyaḥ sárpebhyo námaḥ ||
Translation
पृथ्वीवर संचार करणारे जे-जे सर्प आहेत, त्या सर्पांना नमस्कार असो; जे अंतरिक्षात आहेत, जे दिवि (स्वर्गात) आहेत—त्या सर्पांना नमस्कार असो.
Padapatha (Word Analysis)
नमः । अस्तु । सर्पेभ्यः । ये । के । च । पृथिवीम् । अनु । ये । अन्तरिक्षे । ये । दिवि । तेभ्यः । सर्पेभ्यः । नमः ।
Word by Word
नमःobeisance, salutation
नमः:
—
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
अस्तुlet it be (be it)
अस्तु:
—
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
सर्पेभ्यःto/for the serpents
सर्पेभ्यः:
Sampradāna
TypeNoun
Rootसर्प (प्रातिपदिक)
येwho (those who)
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
केwhich/what (any)
के:
Kartā
TypePronoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
अनुalong, upon
अनु:
—
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
येwho
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अन्तरिक्षेin the mid-region/atmosphere
अन्तरिक्षे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
येwho
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दिविin heaven, in the sky
दिवि:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
तेभ्यःto them
तेभ्यः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सर्पेभ्यःto the serpents
सर्पेभ्यः:
Sampradāna
TypeNoun
Rootसर्प (प्रातिपदिक)
नमःobeisance
नमः:
—
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
S
Sarpāḥ (Serpents, collective)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes