Mantra 30

Rishi: Vājasaneyin tradition (Agnicayana mantra strata)

Devata: Āpaḥ (Waters) with apotropaic reference to Sūrya and Agni Vaiśvānara

Chandas: Mixed/irregular (yajus with ṛc-like expansions)

Samhita Patha (Devanagari)

अ॒पां गम्भ॑न्त्सीद॒ मा त्वा॒ सूर्यो॒ऽभि ता॑प्सी॒न्माऽग्निर्वै॑श्वान॒रः । अच्छि॑न्नपत्राः प्र॒जा अ॑नु॒वीक्ष॒स्वानु॑ त्वा दि॒व्या वृष्टि॑: सचताम्

Transliteration

apā́ṃ gambhán sīda má tvā sū́ryo’bhí tāpsīn mā́’gnír vaiśvānaráḥ | ácchinnapatrāḥ prajā́ anuvīkṣasvā́nu tvā divyā́ vṛ́ṣṭiḥ sacatām

Translation

तू पाण्यांच्या गाभ्यात स्थिर हो; सूर्य तुला तापवू नये, अग्नी वैश्वानरही नये. अछिन्न पानांसह प्रजांकडे अनुवीक्षण कर; आणि दिव्य वृष्टी तुझ्यासोबत राहो.

Padapatha (Word Analysis)

अ॒पाम् । गम्भ॑न् । सी॒द॒ । मा । त्वा॒ । सूर्यः॑ । अ॒भि । ता॒प्सी॒त् । मा । अ॒ग्निः । वै॒श्वा॒न॒रः । अच्छि॑न्न-पत्राः । प्र॒जाः । अ॒नु॒-वीक्ष॒स्व । अ॒नु॒ । त्वा॒ । दि॒व्या । वृष्टिः॑ । स॒च॒ता॒म्

Word by Word

अपाम्of the waters

गम्भन्deeply, down

सीदsit down / settle

माdo not

त्वाyou (as object)

सूर्यःthe Sun

अभिtowards, upon

ताप्सीत्may (he) not scorch / may he not heat

माdo not

अग्निःAgni (fire)

वैश्वानरःVaiśvānara

अच्छिन्नपत्राःwith uncut leaves / whose leaves are unbroken

प्रजाःcreatures, offspring

अनुवीक्षस्वlook after / oversee

अनुafter, along

त्वाyou

दिव्याdivine

वृष्टिःrain

सचताम्may (they/it) accompany / attend

Entities Mentioned

Āpaḥ (Waters)

Sūrya (Sun)

Agni Vaiśvānara

Divyā Vṛṣṭi (Heavenly Rain)

Prajā (Creatures/Progeny)

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes