Shukla Yajur Veda — Adhyaya 10, Mantra 15
Rishi: Yājñavalkya-tradition (Śukla-Yajurvedic transmission)
Devata: Soma (with apotropaic orientation against Mṛtyu)
Chandas: Mixed/prose-yajus (Yajurvedic formula; not a fixed Ṛgvedic metre)
Samhita Patha (Devanagari)
सोम॑स्य॒ त्विषि॑रसि॒ तवे॑व मे॒ त्विषि॑र्भूयात् । मृ॒त्योः पा॒ह्योजो॑ऽसि॒ सहो॑ऽस्य॒मृत॑मसि
Transliteration
sómasya tvíṣir asi távaiva me tvíṣir bhūyāt | mṛtyóḥ pāhy ójo ’si sáho ’sy amṛ́tam asi
Translation
तू सोमाचे तेज (त्विषि) आहेस; तेच तेज मला ही लाभो. मृत्यूपासून माझे रक्षण कर; तू ओज आहेस, तू सह (विजयी सामर्थ्य) आहेस, तू अमृत (अमरत्व) आहेस.
Padapatha (Word Analysis)
सोमस्य । त्विषिः । असि । तव । एव । मे । त्विषिः । भूयात् । मृत्योः । पाहि । ओजः । असि । सहः । असि । अमृतम् । असि
Word by Word
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
त्विषिःsplendour, brilliance
त्विषिः:
कर्तृ/विशेष्य (as predicate-nominative)
TypeNoun
Rootत्विष् (प्रातिपदिक; f.)
असिyou are
असि:
(अस्ति-क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
तवyour
तव:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एवindeed, just
एव:
(निपात; emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव
मेfor me / my
मे:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (to/for me; of me)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्विषिःsplendour
त्विषिः:
कर्तृ/विशेष्य (as subject of भूयात्)
TypeNoun
Rootत्विष् (प्रातिपदिक; f.)
भूयात्may it become / may it be
भूयात्:
(विधेय-क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
मृत्योःfrom death
मृत्योः:
अपादान (from death)
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक)
पाहिprotect
पाहि:
(आज्ञार्थ-क्रिया)
TypeVerb
Rootपा (धातु; ‘to protect’)
ओजःstrength, vigour
ओजः:
कर्तृ/विशेष्य (predicate-nominative)
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक; n.)
असिyou are
असि:
(अस्ति-क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
सहःmight, force
सहः:
कर्तृ/विशेष्य (predicate-nominative)
TypeNoun
Rootसहस् (प्रातिपदिक; n.)
असिyou are
असि:
(अस्ति-क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
अमृतम्immortality, ambrosia
अमृतम्:
कर्तृ/विशेष्य (predicate-nominative)
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिक; n.)
असिyou are
असि:
(अस्ति-क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Entities Mentioned
S
SomaM
MṛtyuRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes