पिप्पलादावतारकथनम् (Account of the Pippalāda Avatāra)

Verse 1

नन्दीश्वर उवाच । पिप्पलादाख्यपरममवतारं महेशितुः । शृणु प्राज्ञ महाप्रीत्या भक्तिवर्धनमुत्तमम्

नंदीश्वर म्हणाले—हे प्राज्ञा! महाप्रीतीने ऐक; महेशाचा पिप्पलाद नामक परम अवताराचा हा उत्तम वृत्तांत भक्ती वाढविणारा आहे।

Verse 2

यः पुरा गदितो विप्रो दधीचिर्मुनिसत्तमः । महाशैवस्सुप्रतापी च्यावनिर्भृगुवंशजः

जो पूर्वी सांगितला—तो ब्राह्मण, मुनींमध्ये श्रेष्ठ दधीची; तो महाशैव भक्त, अतितेजस्वी आणि च्यवनद्वारे भृगुवंशात जन्मलेला होता।

Verse 3

क्षुवेण सह संग्रामे येन विष्णुः पराजितः । सनिर्जरोऽथ संशप्तो महेश्वरसहायिना

क्षु सोबत झालेल्या संग्रामात ज्याने विष्णूला पराजित केले; तो पुढे अमरांसह असतानाही महेश्वराच्या सहाय्याने दडपला गेला।

Verse 4

तस्य पत्नी महाभागा सुवर्चा नामनामतः । महापतिव्रता साध्वी यया शप्ता दिवौकसः

त्याची पत्नी महाभागा होती, सुवर्चा या नावाने प्रसिद्ध. ती परम पतिव्रता साध्वी होती; तिच्या शापाने देवलोकातीलही निवासी शापित झाले.

Verse 5

तस्मात्तस्यां महादेवो नानालीलाविशारदः । प्रादुर्बभूव तेजस्वी पिप्पलादेति नामतः

म्हणून तिच्यामध्ये असंख्य दिव्य लीलांत पारंगत महादेव तेजस्वी रूपाने प्रकट झाले आणि ‘पिप्पलाद’ या नावाने प्रसिद्ध झाले।

Verse 6

सूत उवाच । इत्याकर्ण्य मुनिश्रेष्ठो नन्दीश्वरवचोऽद्भुतम् । सनत्कुमारः प्रोवाच नतस्कन्धः कृताञ्जलिः

सूत म्हणाले—नंदीश्वरांची ही अद्भुत वाणी ऐकून मुनिश्रेष्ठ सनत्कुमारांनी खांदे नमवून, हात जोडून, विनयाने बोलणे सुरू केले।

Verse 7

सनत्कुमार उवाच । नन्दीश्वर महाप्राज्ञ साक्षाद्रुद्रस्वरूपधृक् । धन्यस्त्वं सद्गुरुस्तात श्रावितेयं कथाद्भुता

सनत्कुमार म्हणाले—हे नंदीश्वर, हे महाप्राज्ञ, तू साक्षात् रुद्रस्वरूप धारण करणारा आहेस। धन्य आहेस तू, तात, सद्गुरू; तू ही अद्भुत पवित्र कथा ऐकविली आहेस।

Verse 8

क्षुवेण सह संग्रामे श्रुतो विष्णुपुरा जयः । ब्रह्मणा मे पुरा तात तच्छापश्च शिलादज

हे शिलादज प्रिय, क्षु सोबत झालेल्या संग्रामात मी विष्णुपुरीच्या विजयाची वार्ता ऐकली होती। आणि तात, पूर्वी ब्रह्माकडून मला तो शापही प्राप्त झाला होता।

Verse 9

अधुना श्रोतुमिच्छामि देवशापं सुवर्चया । दत्तं पश्चात्पिप्पलादचरितं मङ्गलायनम्

आता मला सुवर्चाने दिलेला देवशाप ऐकायचा आहे; आणि त्यानंतर कल्याणदायक, मंगलमय पिप्पलादाचे चरित्रही, जे आशीर्वादाचे कारण आहे।

Verse 10

सूत उवाच । इति श्रुत्वाथ शैलादिर्विधिपुत्रवचश्शुभम् । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा स्मृत्वा शिवपदाम्बुजम्

सूत म्हणाले—विधिपुत्राचे ते शुभ वचन ऐकून शैलादि प्रसन्नचित्त झाला. श्रीशिवांच्या चरणकमलांचे स्मरण करून त्याने प्रत्युत्तर दिले.

Verse 11

नन्दीश्वर उवाच । एकदा निर्जरास्सर्वे वासवाद्या मुनीश्वर । वृत्रासुरसहायैश्च दैत्यैरासन्पराजिताः

नंदीश्वर म्हणाले—हे मुनीश्वर! एकदा वासव (इंद्र) आदी सर्व देव, वृत्रासुराच्या सहाय्याने आलेल्या दैत्यांकडून पराभूत झाले.

Verse 12

स्वानि स्वानि वरास्त्रा णि दधीचस्याश्रमेऽखिलाः । निक्षिप्य सहसा सद्योऽभवन्देवाः पराजिताः

सर्व देवांनी दधीचीच्या आश्रमात आपापली श्रेष्ठ अस्त्रे ठेवून दिली; आणि ते सहसा तत्क्षणी पराभूत झाले.

Verse 13

तदा सर्वे सुरास्सेन्द्रा वध्यमानास्तथर्षयः । ब्रह्मलोकगताश्शीघ्रं प्रोचुः स्वं व्यसनं च तत्

तेव्हा इंद्रासह सर्व देव आणि ऋषिगण, मारले जात असता, शीघ्र ब्रह्मलोकात गेले व ब्रह्माला आपले ते संकट सांगितले.

Verse 14

तच्छ्रुत्वा देववचनं ब्रह्मा लोकपितामहः । सर्वं शशंस तत्त्वेन त्वष्टुश्चैव चिकीर्षितम्

देवांचे वचन ऐकून लोकपितामह ब्रह्माने तत्त्वानुसार सर्व काही सांगितले; तसेच त्वष्टा जे करावयास इच्छित होता तेही स्पष्ट केले.

Verse 15

भवद्वधार्थं जनितस्त्वष्ट्रायं तपसा सुराः । वृत्रो नाम महातेजाः सर्वदैत्याधिपो महान्

हे देवांनो, तुमच्या विनाशासाठी त्वष्ट्याने तपश्चर्येद्वारे वृत्र नावाचा महातेजस्वी आणि सर्व दैत्यांचा महान अधिपती निर्माण केला आहे।

Verse 16

अथ प्रयत्नः क्रियतां भवेदस्य वधो यथा । तत्रोपायं शृणु प्राज्ञ धर्महेतोर्वदामि ते

आता असा प्रयत्न केला पाहिजे जेणेकरून त्याचा वध होईल। हे बुद्धिमान, त्याचा उपाय ऐक, मी धर्मासाठी तुला सांगतो।

Verse 17

महामुनिर्दधीचिर्यस्स तपस्वी जितेन्द्रियः । लेभे शिवं समाराध्य वज्रास्थित्ववरम्पुरा

महामुनी दधीची, जे तपस्वी आणि जितेंद्रिय आहेत, त्यांनी पूर्वी शिवाराधना करून वज्रासारख्या हाडांचा वर मिळवला होता।

Verse 18

तस्यास्थीन्येव याचध्वं स दास्यति न संशय । निर्माय तैर्दण्डवज्रं वृत्रं जहि न संशयः

तू त्यांच्याकडे त्यांची हाडेच माग, ते निःसंशयपणे देतील। त्यापासून वज्ररूपी दंड बनवून वृत्राचा वध कर, यात शंका नाही।

Verse 19

नन्दीश्वर उवाच । तच्छ्रुत्वा ब्रह्मवचनं शक्रो गुरुसमन्वितः । आगच्छत्सामरः सद्यो दधीच्याश्रममुत्तमम्

नंदीश्वर म्हणाले: ब्रह्मादेवांचे ते शब्द ऐकून, इंद्र आपल्या गुरूंसह आणि देवांसह त्वरित दधीचींच्या उत्तम आश्रमात आले।

Verse 20

दृष्ट्वा तत्र मुनिं शक्रः सुवर्चान्वितमादरात् । ननाम साञ्जलिर्नम्रः सगुरुः सामरश्च तम्

तेथे तपोतेजाने उजळलेल्या मुनिं पाहून शक्र (इंद्र) आदराने जवळ आला। हात जोडून, नम्र होऊन, गुरुंसह व देवसमूहासह त्याने त्यांना प्रणाम केला।

Verse 21

तदभिप्रायमाज्ञाय स मुनिर्बुधसत्तमः । स्वपत्नीं प्रेषयामास सुवर्चां स्वाश्रमान्तरम्

तो हेतू ओळखून, बुद्धिमानांतील श्रेष्ठ त्या मुनिने आपली पत्नी सुवर्चा हिला आपल्या आश्रमाच्या अंतर्भागात पाठविले।

Verse 22

ततस्स देवराजश्च सामरः स्वार्थसाधकः । अर्थशास्त्रपरो भूत्वा मुनीशं वाक्यमब्रवीत्

त्यानंतर देवांचा राजा, देवगणांसह, आपला हेतू साधण्यासाठी तत्पर होऊन आणि अर्थ-नीतीचा आधार घेऊन, मुनिश्रेष्ठास असे वचन बोलला।

Verse 23

शक्र उवाच । त्वष्ट्रा विप्रकृताः सर्वे वयन्देवास्तथर्षयः । शरण्यं त्वां महाशैवं दातारं शरणं गताः

शक्र म्हणाला—त्वष्ट्याने आम्हा सर्वांना, देवांनाही आणि ऋषींनाही, पीडित केले आहे. म्हणून शरण देणारे महाशैव, दाते प्रभो—आम्ही तुमच्या शरण आलो आहोत।

Verse 24

स्वास्थीनि देहि नो विप्र महावज्रमयानि हि । अस्थ्ना ते स्वपविं कृत्वा हनिष्यामि सुरद्रुहम्

हे विप्र-मुने, आम्हाला तुमची अस्थी द्या; त्या खरोखरच महावज्रस्वरूप आहेत. तुमच्या अस्थींनी माझे वज्र घडवून मी देवद्रोह्याचा संहार करीन।

Verse 25

इत्युक्तस्तेन स मुनिः परोपकरणे रतः । ध्यात्वा शिवं स्वनाथं हि विससर्ज कलेवरम्

त्याने असे सांगितल्यावर तो मुनि परोपकारात रत राहून, आपल्या स्वामी परमेश्वर शिवाचे ध्यान करून देहाचा त्याग करून गेला।

Verse 26

ब्रह्मलोकं गतस्सद्यस्स मुनिर्ध्वस्तबन्धनः । पुष्पवृष्टिरभूत्तत्र सर्वे विस्मयमागताः

सर्व बंधनांचा तत्क्षणी नाश होऊन तो मुनि ताबडतोब ब्रह्मलोकास गेला। तेथे पुष्पवृष्टी झाली आणि सर्वजण विस्मित झाले।

Verse 27

अथ गां सुरभिं शक्र आहूयाशु ह्यलेहयत् । अस्त्रनिर्मितये त्वाष्ट्रं निदि देश तदस्थिभिः

मग शक्र (इंद्र) यांनी त्वरेने सुरभी गायीला बोलावून ते अवशेष चाटायला लावले। त्या अस्थींनी अस्त्र घडवण्यासाठी त्यांनी त्वष्ट्याला आज्ञा दिली।

Verse 28

विश्वकर्मा तदाज्ञप्तश्चक्लृपेऽस्त्राणि कृत्स्नशः । तदस्थिभिर्वज्रमयस्सुदृढैश्शिववर्चसा

त्याच्या आज्ञेने विश्वकर्म्याने सर्व अस्त्रे घडवली—त्या अस्थींनी वज्रमय, अतिशय दृढ, शिवतेजाने युक्त अशी।

Verse 29

वंशोद्भवं वज्रं शरो ब्रह्मशिरस्तथा । अन्यास्थिभिर्बहूनि स्वपराण्यस्त्राणि निर्ममे

वंशातून उत्पन्न झालेल्या अस्थीपासून त्याने वज्र, शर आणि ब्रह्मशिर हे अस्त्र घडविले; तसेच इतर अस्थींनी स्वतःस व इतरांसाठी अनेक परम अस्त्रे निर्माण केली।

Verse 30

तमिन्द्रो वज्रमुद्यम्य वर्द्धितः शिववर्चसा । वृत्रमभ्यद्रवत्क्रुद्धो मुने रुद्र इवान्तकम्

हे मुने! शिववर्चसाने वाढलेला पराक्रम असलेला इंद्र वज्र उचलून क्रोधाने वृत्रावर धावून गेला—जणू रुद्रच अंतकावर झेपावावा।

Verse 31

ततः शक्रस्सुसन्नद्धस्तेन वज्रेण स द्रुतम् । उच्चकर्त शिरो वार्त्रं गिरिशृंगमिवौजसा

मग पूर्ण सन्नद्ध शक्राने त्या वज्राने झटपट प्रहार करून प्रचंड बळाने वृत्राचे शिर छाटले—जणू पर्वतशिखर फोडावे।

Verse 32

तदा समुत्सवस्तात बभूव त्रिदिवौकसाम् । तुष्टुवुर्निर्जराश्शक्रम्पेतुः कुसुमवृष्टयः

तेव्हा, हे तात! त्रिदिवातील देवांमध्ये मोठा उत्सव झाला. अमर देवांनी शक्राची स्तुती केली आणि पुष्पवृष्टी झाली।

Verse 33

इति ते कथितन्तात प्रसंगाच्चरि तन्त्विदम् । पिप्पलादावतारम्भे शृणु शम्भोर्महादरात्

हे तात! प्रसंगानुसार क्रमाने हे चरित्र मी तुला सांगितले. आता पिप्पलाद अवतारकथाच्या आरंभी, शंभूची महिमा मोठ्या आदराने ऐक।

Verse 34

सुवर्चा सा मुनेः पत्नी दधीचस्य महात्मनः । ययौ स्वमाश्रमाभ्यन्तस्तदाज्ञप्ता पतिव्रता

महात्मा दधीचि मुनींची पतिव्रता पत्नी सुवर्चा, त्यांच्या आज्ञेप्रमाणे, आपल्या आश्रमाच्या आत गेली।

Verse 35

आगत्य तत्र सा दृष्ट्वा न पतिं स्वन्तपस्विनी । गृहकार्यं च सा कृत्वाखिलम्पतिनिदेशतः

तेथे येऊन त्या साध्वी तपस्विनीला पती दिसला नाही; तरीही पतीच्या निर्देशाप्रमाणे तिने सर्व गृहकार्य पूर्ण केले।

Verse 36

आजगाम पुनस्तत्र पश्यन्ती बह्वशोभनम् । देवांश्च तान्मुनिश्रेष्ठ सुवर्चा विस्मिताभवत्

ती पुन्हा तेथे आली व अनेक अद्भुत दृश्ये पाहिली; हे मुनिश्रेष्ठ, त्या देवांना पाहून सुवर्चा विस्मित झाली।

Verse 37

ज्ञात्वा च तत्सर्वमिदं सुराणां कृत्यं तदानीञ्च चुकोप साध्वी । ददौ तदा शापमतीव रुष्टा तेषां सुवर्चा ऋषिवर्यभार्या

देवांचे हे सर्व कृत्य जाणून ती साध्वी तत्काळ क्रोधित झाली; मग ऋषिवर्याची पत्नी सुवर्चाने अत्यंत रागाने त्यांना शाप दिला।

Verse 38

सुवर्चोवाच । अहो सुरा द्रुष्टतराश्च सर्वे स्वकार्यदक्षा ह्यबुधाश्च लुब्धाः । तस्माच्च सर्वे पशवो भवन्तु सेन्द्राश्च मेऽद्यप्रभृतीत्युवाच

सुवर्चा म्हणाली—“अहो! हे सर्व देव अत्यंत कपटी झाले आहेत; स्वकार्य साधण्यात दक्ष, पण अबुद्ध व लोभी. म्हणून आजपासून इंद्रासह हे सर्व पशू होवोत!”

Verse 39

एवं शापन्ददौ तेषां सुराणां सः तपस्विनी । सशक्राणां च सर्वेषां सुवर्चा मुनिकामिनी

अशा रीतीने तपस्विनी, मुनिप्रिया सुवर्चा हिने इंद्रासह त्या सर्व देवांना शाप दिला।

Verse 40

अनुगन्तुम्पतेर्लोकमथेच्छत्सा पतिव्रता । चितां चक्र समेधोभिः सुपवित्रैर्मनस्विनी

नंतर पतीच्या लोकात जाण्याची इच्छा धरून त्या पतिव्रता, स्थिरमनस्क स्त्रीने अतिपवित्र समिधांनी चिता रचली।

Verse 41

ततो नभोगिरा प्राह सुवर्चान्ताम्मुनिप्रियाम् । आश्वासयन्ती गिरिशप्रेरिता सुखदायिनी

मग गिरिश (शिव) यांच्या प्रेरणेने सुखदायिनी नभोगिरा हिने मुनिप्रिया सुवर्चान्तेला धीर देत सांगितले।

Verse 42

आकाशवाण्युवाच । साहसं न कुरु प्राज्ञे शृणु मे परमं वचः । मुनितेजस्त्वदुदरे तदुत्पादय यत्नतः

आकाशवाणी म्हणाली—हे प्राज्ञे, धाडस करू नकोस; माझे परम वचन ऐक। मुनितेज तुझ्या उदरात आहे; ते यत्नपूर्वक प्रकट कर।

Verse 43

ततः स्वाभीष्टचरणन्देवि कर्तुन्त्वमर्हसि । सगर्भा न दहेद्गात्रमिति ब्रह्मनिदेशनम्

त्यानंतर, हे देवि, तुला तुझे अभिष्ट करणे योग्य आहे; पण ब्रह्माचा आदेश असा—गर्भवती स्त्रीने आपले शरीर जाळू नये।

Verse 44

नन्दीश्वर उवाच । इत्युक्त्वा सा नभोवाणी विरराम मुनीश्वर । तां श्रुत्वा सा मुनेः पत्नी विस्मिताभूत्क्षणं च सा

नंदीश्वर म्हणाले—असे बोलून, हे मुनीश्वर, ती दिव्य आकाशवाणी शांत झाली. ते ऐकून मुनींची पत्नी क्षणभर विस्मित झाली.

Verse 45

सुवर्चा सा महासाध्वी पतिलोकमभीप्सती । उपविश्याश्मना भूयः सोदरं विददार ह

ती तेजस्विनी सुवर्चा, महासाध्वी, पतीलोक प्राप्त करण्याची इच्छा धरून बसली आणि दगडाने पुन्हा आपले उदर फाडले.

Verse 46

निर्गतो जठरात्तस्या गर्भो मुनिवरस्य सः । महादिव्यतनुर्दीप्तो भासयंश्च दिशोदश

तिच्या उदरातून त्या श्रेष्ठ मुनींचा गर्भ बाहेर आला—महादिव्य देहाने दीप्त, दहा दिशांना प्रकाश देणारा.

Verse 47

साक्षाद्रुद्रावतारोऽसौ दधीच वरतेजसः । प्रादुर्भूतस्स्वयन्तात स्वलीलाकरणे क्षमः

तो साक्षात् रुद्रावतार होता—उत्तम तेजाने युक्त दधीचि. तो स्वतः प्रकट झाला आणि प्रभूची लीला करण्यास पूर्ण समर्थ होता.

Verse 48

तन्दृष्ट्वा स्वसुतन्दिव्यं स्वरूपम्मुनिकामिनी । सुवर्चाज्ञाय मनसा साक्षाद्रुद्रावतारकम्

आपल्या पुत्राचे ते दिव्य स्वरूप पाहून, मुनींची प्रिया सुवर्चा हिने मनोमन ओळखले की तो साक्षात् रुद्रावतार आहे.

Verse 49

प्रहृष्टाभून्महासाध्वी प्रणम्याशु नुनाव सा । स्वहृदि स्थापयामास तत्स्वरूपम्मुनीश्वर

हे मुनीश्वर! ती महासाध्वी अत्यंत हर्षित झाली. तिने तत्क्षणी नमस्कार करून स्तुती केली आणि तेच दिव्य स्वरूप आपल्या हृदयात स्थापन केले।

Verse 50

सुवर्चा तनयं तं च प्रहस्य विमलेक्षणा । जननी प्राह सुप्रीत्या पतिलोकमभीप्सती

तेव्हा निर्मळ नेत्रांची जननी सुवर्चा पुत्राकडे हसली आणि अत्यंत प्रीतीने, पतीलोक प्राप्त करण्याची इच्छा धरून, बोलली।

Verse 51

सुवर्चोवाच । हे तात परमेशान चिरन्तिष्ठास्य सन्निधौ । अश्वत्थस्य महाभाग सर्वेषां सुखदो भवेः

सुवर्चा म्हणाली—हे तात, हे परमेशान! या पवित्र अश्वत्थाच्या सान्निध्यात चिरकाळ निवास करावा. हे महाभाग, सर्वांना सुख देणारे व्हावे।

Verse 52

मामाज्ञापय सुप्रीत्या पतिलोकाय चाधुना । तत्रस्थाहं च पतिना त्वां ध्याये रुद्ररूपिणम्

आता कृपापूर्ण प्रीतीने मला पतीलोकास जाण्याची आज्ञा द्या. तेथे पतीसह राहून, हे रुद्ररूपा, मी तुमचे ध्यान करीन।

Verse 54

एवन्दधीचपत्नी सा पतिना संगता मुने । शिवलोकं समासाद्य सिषेवे शङ्करम्मुदा

अशा प्रकारे, हे मुने, दधीचीची पत्नी पतीशी संगत होऊन शिवलोकास पोहोचली आणि तेथे आनंदाने शंकराची सेवा करू लागली।

Verse 55

एतस्मिन्नन्तरे देवास्सेन्द्राश्च मुनिभिस्सह । तत्राजग्मुस्त्वरा तात आहूता इव हर्षिताः

याच दरम्यान, हे प्रिय, इंद्रासह देवगण मुनिंसह तेथे त्वरेने आले; जणू बोलाविले असावे असे हर्षित झाले।

Verse 56

हरिर्ब्रह्मा च सुप्रीत्यावतीर्णं शंकरं भुवि । सुवर्चायां दधीचाद्वा ययतुस्स्वगणैस्सह

मग हरि (विष्णू) आणि ब्रह्मा अत्यंत प्रीतीने, आपल्या-आपल्या गणांसह, पृथ्वीवर अवतरलेल्या शंकराकडे—सुवर्चा येथील दधीचि मुनींच्या आश्रमात—गेले।

Verse 57

तत्र दृष्ट्वावतीर्णन्तं मुनिपुत्रत्वमागतम् । रुद्रं सर्वे प्रणेमुश्च तुष्टुवुर्बद्धपाणयः

तेथे रुद्र अवतरून मुनींच्या पुत्ररूपाने आलेला पाहून, सर्वांनी त्यांना प्रणाम केला आणि हात जोडून स्तुती केली।

Verse 58

तदोत्सवो महानासीद्देवानां मुनिसत्तम । नेदुर्दुन्दुभयस्तत्र नर्तक्यो ननृतुर्मुदा

हे श्रेष्ठ मुनी, देवांचा तो उत्सव अत्यंत महान होता. तेथे दुंदुभी निनादल्या आणि अप्सरा आनंदाने नृत्य करू लागल्या।

Verse 59

जगुर्गन्धर्वपुत्राश्च किन्नरा वाद्यवादकाः । वादयामासुरमराः पुष्प वृष्टिं च चक्रिरे

गंधर्वांचे पुत्र गाऊ लागले आणि वाद्यनिपुण किन्नरांनी वाद्ये वाजविली. अमर देवांनीही संगीत निनादविले आणि पुष्पवृष्टी केली।

Verse 60

पिप्पलस्य शर्वपितुर्विलसन्तं सुतं च तम् । संस्कृत्य विधिवत्सर्वे विष्ण्वाद्यास्तुष्टुवुः पुनः

त्यानंतर विष्णू आदी सर्व देवांनी शर्व (शिव) यांच्या पिप्पल या पुत्राच्या त्या तेजस्वी पुत्राचे विधिपूर्वक संस्कार करून, पुन्हा भक्तिभावाने स्तुती केली.

Verse 61

पिप्पलादेति तन्नाम चक्रे ब्रह्मा प्रसन्नधीः । प्रसन्नो भव देवेश इत्यूचे हरिणा सुरैः

प्रसन्न मनाने ब्रह्म्याने त्याचे नाव “पिप्पलाद” असे ठेवले. मग हरि (विष्णु) देवांसह देवेश शंकरास म्हणाला—“हे देवेश, प्रसन्न व्हा.”

Verse 62

इत्युक्त्वा तमनुज्ञाय ब्रह्मा विष्णुस्सुरास्तथा । स्वंस्वं धाम ययुस्सर्वे विधाय च महोत्सवम्

असे बोलून आणि निरोप घेऊन ब्रह्मा, विष्णु व देवगण—विधिपूर्वक महोत्सव करून—सर्वजण आपापल्या धामास गेले.

Verse 63

अथ रुद्रः पिप्पलादोऽश्वत्थमूले महाप्रभुः । तताप सुचिरं कालं लोकानां हितकाम्यया

त्यानंतर महाप्रभु रुद्र—पिप्पलाद—यांनी सर्व लोकांच्या हितासाठी पवित्र अश्वत्थाच्या मुळाशी फार दीर्घकाळ तप केले.

Verse 64

इत्थं सुतपतस्तस्य पिप्पलादस्य सम्मुखे । महाकालो व्यतीयाय लोकचर्यानुसारिणः

अशा रीतीने त्या पिप्पलादाच्या समोर सुतपा आपल्या व्रत-आचरणात रत राहिला; आणि लोकरीतीप्रमाणे महाकाल (महान काळ) पुढे सरकत गेला.

Verse 93

नन्दीश्वर उवाच । इत्येवं सा बभाषेऽथ सुवर्चा तनयम्प्रति । पतिमन्वगमत्साध्वी परमेण समाधिना

नंदीश्वर म्हणाले—असे पुत्राला सांगून साध्वी सुवर्चा परम समाधीत स्थित होऊन पतीच्या मागोमाग गेली.