सती-शिवचरित्रप्रसङ्गः / The Account of Satī and Śiva’s Divine Conduct (Prelude to Detailed Narrative)

Verse 1

नारद उवाच । ब्रह्मन् विधे प्रजानाथ महाप्राज्ञ कृपाकर । श्रावितं शंकरयशस्सतीशंकरयोः शुभम्

नारद म्हणाले—हे ब्रह्मन्, हे विधाता, हे प्रजानाथ, हे महाप्राज्ञ कृपाकर! मला शंकरांचे पावन यश आणि सती-शंकरांचे शुभ चरित्र ऐकवा।

Verse 2

इदानीं ब्रूहि सत्प्रीत्या परं तद्यश उत्तमम् । किमकार्ष्टां हि तत्स्थौ वै चरितं दंपती शिवौ

आता सद्भावपूर्ण प्रीतीने त्या परम उत्तम व शुभ यशाचे वर्णन करा. तेथे त्या दिव्य दांपत्याने—शिव (आणि सतीने)—काय केले, त्यांचे पावन चरित्र सांगा।

Verse 3

ब्रह्मोवाच । सतीशिवचरित्रं च शृणु मे प्रेमतो मुने । लौकिकीं गतिमाश्रित्य चिक्रीडाते सदान्वहम्

ब्रह्मा म्हणाले—हे मुने, प्रेमाने माझ्याकडून सती-शिवांचे पावन चरित्र ऐक. लौकिक रीतीचा आश्रय घेऊन ते दोघेही दररोज निरंतर क्रीडा करीत.

Verse 4

ततस्सती महादेवी वियोगमलभन्मुने । स्वपतश्शंकरस्येति वदंत्येके सुबुद्धयः

त्यानंतर, हे मुने, महादेवी सतीला वियोग प्राप्त झाला—आपल्या पती शंकरापासून; असे काही सुबुद्ध लोक म्हणतात।

Verse 5

वागर्थाविव संपृक्तौ शक्तोशौ सर्वदा चितौ । कथं घटेत च तयोर्वियोगस्तत्त्वतो मुने

वाणी व तिचा अर्थ जसे अविभाज्य, तसे शक्ती व ईश सदैव संयुक्त—दोघेही शुद्ध चैतन्यस्वरूप। हे मुने, तत्त्वतः त्यांचा खरा वियोग कसा होईल?

Verse 6

लीलारुचित्वादथ वा संघटेताऽखिलं च तत् । कुरुते यद्यदीशश्च सती च भवरीतिगौ

किंवा आपल्या लीलेच्या रुचीने प्रभू हे अखिल जगत्-व्यवस्थेचे संघटन करतो. परमेश जे जे करतो आणि सतीही—दोघेही भवरूपी संसाराच्या ठरलेल्या रीतीनुसारच वागतात.

Verse 7

सा त्यक्ता दक्षजा दृष्ट्वा पतिना जनकाध्वरे । शंभोरनादरात्तत्र देहं तत्याज संगता

पित्याच्या यज्ञात दक्षकन्या सतीने—अपमानित झाल्याचे पाहून—पती शंभूचा अनादर होताना पाहिला; तेव्हा दृढ निश्चयाने तिने देहत्याग केला.

Verse 8

पुनर्हिमालये सैवाविर्भूता नामतस्सती । पार्वतीति शिवं प्राप तप्त्वा भूरि विवाहतः

पुन्हा ती देवी हिमालयात प्रकट झाली—नावाने तीच सती—आणि पार्वती म्हणून प्रसिद्ध झाली. विपुल तप करून तिने विवाहाने श्रीशिवांना पतीरूपाने प्राप्त केले.

Verse 9

सूत उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य ब्रह्मणस्स तु नारदः । पप्रच्छ च विधातारं शिवाशिवमहद्यशः

सूत म्हणाले—ब्रह्मदेवांचे हे वचन ऐकून, शिव-अशिवाशी महायश असलेले नारद मुनी पुन्हा विधात्याला प्रश्न विचारू लागले.

Verse 10

नारद उवाच । विष्णुशिष्य महाभाग विधे मे वद विस्तरात् । शिवाशिवचरित्रं तद्भवाचारपरानुगम्

नारद म्हणाले—हे महाभाग, विष्णूचे शिष्य! हे विधी (ब्रह्मा), मला विस्ताराने सांगा—शिव व सतीचे ते पवित्र चरित्र आणि त्यातून उद्भवलेले अनुसरणीय आचार-नियम.

Verse 11

किमर्थं शंकरो जायां तत्याज प्राणतः प्रियाम् । तस्मादाचक्ष्व मे तात विचित्रमिति मन्महे

कशामुळे शंकरांनी प्राणांपेक्षाही प्रिय अशी पत्नी त्यागली? म्हणून, हे तात, मला सांगा; आम्ही हे विचित्र मानतो.

Verse 12

कुतोऽह्यध्वरजः पुत्रां नादरोभूच्छिवस्य ते । कथं तत्याज सा देहं गत्वा तत्र पितृक्रतौ

यज्ञाधिपती दक्षांनी तुमच्या कन्येच्या स्वामी शिवांचा आदर का केला नाही? आणि ती पित्याच्या यज्ञात जाऊन देह कसा त्यागून बसली?

Verse 13

ततः किमभवत्तत्र किमकार्षीन्महेश्वरः । तत्सर्वं मे समाचक्ष्व श्रद्धायुक् तच्छुतावहम्

मग तेथे काय घडले आणि महेश्वरांनी काय केले? ते सर्व मला सविस्तर सांगा; मी श्रद्धायुक्त आहे आणि ते ऐकण्यास उत्सुक आहे।

Verse 14

ब्रह्मोवाच । शृणु तात परप्रीत्या मुनिभिस्सह नारद । सुतवर्य महाप्राज्ञ चरितं शशिमौलिनः

ब्रह्मा म्हणाले—हे पुत्र नारद, मुनींसह परम प्रीतीने ऐक. हे सूतश्रेष्ठ, हे महाप्राज्ञ, शशिमौली (शिव) यांचे पावन चरित्र ऐक।

Verse 15

नमस्कृत्य महेशानं हर्यादिसुरसेवितम् । परब्रह्म प्रवक्ष्यामि तच्चरित्रं महाद्भुतम्

हरि (विष्णु) आदी देवांनी सेविलेल्या महेशानाला नमस्कार करून, मी आता परब्रह्माचे ते महाद्भुत चरित्र सांगणार आहे।

Verse 16

सर्वेयं शिवलीला हि बहुलीलाकरः प्रभुः । स्वतंत्रो निर्विकारी च सती सापि हि तद्विधा

हे सर्व खचितच शिवाची दिव्य लीला आहे. प्रभू अनेक लीलांचा कर्ता, पूर्ण स्वतंत्र व निर्विकार आहे; आणि सतीही त्याच स्वरूपाची आहे.

Verse 17

अन्यथा कस्समर्थो हि तत्कर्मकरणे मुने । परमात्मा परब्रह्म स एव परमेश्वरः

अन्यथा, हे मुने, ते कर्म करण्यास कोण समर्थ असेल? तोच शिव—परमात्मा, परब्रह्म—निश्चयच परमेश्वर आहे.

Verse 18

यं सदा भजते श्रीशोऽहं चापि सकलाः सुराः । मुनयश्च महात्मानः सिद्धाश्च सनकादयः

ज्याची सदा श्रीपती (विष्णू) उपासना करतो, आणि मीही सर्व देवांसह ज्याचे वंदन करतो; ज्याची महात्मे मुनी व सनकादि सिद्ध निरंतर आराधना करतात।

Verse 19

शेषस्सदा यशो यस्य मुदा गायति नित्यशः । पारं न लभते तात स प्रभुश्शंकरः शिवः

हे तात, ज्याची कीर्ती शेषनागही सदा आनंदाने नित्य गातो, तोही त्याचा पार पावू शकत नाही। तोच प्रभु शंकर—परमेश्वर शिव आहे।

Verse 20

तस्यैव लीलया सर्वोयमिति तत्त्वविभ्रमः । तत्र दोषो न कस्यापि सर्वव्यापी स प्रेरकः

त्याच्याच दिव्य लीलेंमुळे ‘हे सर्व स्वतंत्र तत्त्व आहे’ असा तत्त्वविभ्रम उत्पन्न होतो। यात कोणाचाही दोष नाही; कारण तो सर्वव्यापी प्रभुच सर्वांचा अंतःप्रेरक आहे।

Verse 21

एकस्मिन्समये रुद्रस्सत्या त्रिभुवने भवः । वृषमारुह्य पर्याटद्रसां लीलाविशारदः

एकदा भव-रुद्र सतीसह वृषभावर आरूढ होऊन त्रिभुवनात संचार करू लागले—दिव्य लीलारसात रमलेले व तिच्या अद्भुत भावांत निपुण।

Verse 22

आगत्य दण्डकारण्यं पर्यटन् सागरांबराम् । दर्शयन् तत्र गां शोभां सत्यै सत्यपणः प्रभुः

दंडकारण्यात येऊन, समुद्रालाच जणू वस्त्र मानून धरेवर संचार करत, सत्यप्रतिज्ञ प्रभूंनी तेथील देशाची शोभा-सौंदर्य सतीला दाखविले।

Verse 23

तत्र रामं ददर्शासौ लक्ष्मणेनान्वितं हरः । अन्विष्यंतं प्रियां सीतां रावणेन हृता छलात्

तेथे हर (भगवान शिव) यांनी लक्ष्मणासह रामांना पाहिले—जे कपटाने रावणाने हरण केलेल्या प्रिय सीतेचा शोध घेत होते.

Verse 24

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखंडे रामपरीक्षावर्णनं नाम चतुर्विंशोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीशिवमहापुराणाच्या द्वितीय ग्रंथातील रुद्रसंहितेच्या द्वितीय सतीखंडात “रामपरीक्षा-वर्णन” नामक चोवीसावा अध्याय समाप्त झाला.

Verse 25

समिच्छंतं च तत्प्राप्तिं पृच्छंतं तद्गतिं हृदा । कुजादिभ्यो नष्टधियमत्रपं शोकविह्वलम्

तो तिला प्राप्त करण्याची तीव्र इच्छा करीत होता आणि अंतःकरणाने तिचा मार्ग व ठावठिकाणा विचारत राहिला. पण कुज इत्यादींसमोर त्याची बुद्धी ढळली—लज्जाहीनासारखा, शोकाने व्याकुळ झाला.

Verse 26

सूर्यवंशोद्भवं वीरं भूपं दशरथात्मजम् । भरताग्रजमानंदरहितं विगतप्रभम्

त्याने सूर्यवंशात जन्मलेला पराक्रमी राजा—दशरथाचा पुत्र, भरताचा अग्रज—पाहिला; तो आनंदरहित व तेज हरपलेला झाला होता.

Verse 27

पूर्णकामो वराधीनं प्राणमत्स्म मुदा हरः । रामं भ्रमन्तं विपिने सलक्ष्मणमुदारधीः

सदा पूर्णकाम असूनही, आपल्या वरानुसार आनंदाने हरांनी प्रणाम केला. उदारबुद्धी प्रभूंनी वनात लक्ष्मणासह भ्रमण करणाऱ्या रामांना पाहिले.

Verse 28

जयेत्युक्त्वाऽन्यतो गच्छन्नदात्तस्मै स्वदर्शनम् । रामाय विपिने तस्मिच्छंकरो भक्तवत्सलः

“जय” असे म्हणत आणि मग अन्यत्र जात असताना, भक्तवत्सल शंकरांनी त्या वनात रामासाठी त्याला आपले दिव्य दर्शन दिले.

Verse 29

इतीदृशीं सतीं दृष्ट्वा शिवलीलां विमोहनीम् । सुविस्मिता शिवं प्राह शिवमायाविमोहिता

सतीला अशी अवस्था पाहून आणि शिवांची मोहिनी लीला पाहून, ती अत्यंत विस्मित होऊन शिवमायेने विमोहित झाली व शिवांना म्हणाली.

Verse 30

सत्युवाच । देव देव परब्रह्म सर्वेश परमेश्वर । सेवंते त्वां सदा सर्वे हरिब्रह्मादयस्सुराः

सती म्हणाली—हे देवाधिदेव, हे परब्रह्म! हे सर्वेश्वर, हे परमेश्वर! हरि (विष्णु) व ब्रह्मा इत्यादी सर्व देव सदैव तुझीच सेवा व उपासना करीत असतात.

Verse 31

त्वं प्रणम्यो हि सर्वेषां सेव्यो ध्येयश्च सर्वदा । वेदांतवेद्यो यत्नेन निर्विकारी परप्रभुः

तूच सर्वांचा प्रणम्य, सदैव सेवनीय आणि निरंतर ध्यान करण्याजोगा आहेस। वेदान्ताने यत्नपूर्वक तू जाणण्याजोगा—निर्विकार, परात्पर प्रभू आहेस.

Verse 32

काविमौ पुरुषौ नाथ विरहव्याकुलाकृती । विचरंतौ वने क्लिष्टौ दीनौ वीरौ धनुर्धरौ

हे नाथ! हे दोन पुरुष विरहाने व्याकुळ झालेले दिसतात. वनात फिरताना ते क्लांत व पीडित झाले आहेत; वीर धनुर्धर असूनही दीन व उदास भासतात.

Verse 33

तयोर्ज्येष्ठं कंजश्यामं दृष्ट्वा वै केन हेतुना । सुदितस्सुप्रसन्नात्माऽभवो भक्त इवाऽधुना

त्या दोघांतील ज्येष्ठ—कमळासारखा श्यामवर्ण—याला पाहून कोणत्या कारणाने सुदिताचे अंतःकरण तत्क्षणी अतिशय प्रसन्न व आनंदित झाले, जणू तो आत्ताच शिवभक्त झाला आहे?

Verse 34

इति मे संशयं स्वामिञ्शंकर छेत्तुमर्हसि । सेव्यस्य सेवकेनैव घटते प्रणतिः प्रभो

अशा प्रकारे, हे स्वामी शंकर, माझा संशय दूर करावा. हे प्रभो, जो पूज्य आहे त्याला सेवकाने नम्र प्रणाम करणेच योग्य आहे.

Verse 35

ब्रह्मोवाच । आदिशक्तिस्सती देवी शिवा सा परमेश्वरी । शिवमायावशीभूत्वा पप्रच्छेत्थं शिवं प्रभुम्

ब्रह्मा म्हणाले: आदिशक्ती सती देवी—तीच शिवा, परमेश्वरी—शिवमायेच्या अधीन होऊन अशा प्रकारे प्रभु शिवांना प्रश्न विचारू लागली.

Verse 36

तदाकर्ण्य वचस्सत्याश्शंकरः परमेश्वरः । तदा विहस्य स प्राह सतीं लीलाविशारदः

सतीचे वचन ऐकून परमेश्वर शंकर हसले. लीलाविशारद तेव्हा त्यांनी सतीला संबोधून बोलले.

Verse 37

परमेश्वर उवाच । शृणु देवि सति प्रीत्या यथार्थं वच्मि नच्छलम् । वरदानप्रभावात्तु प्रणामं चैवमादरात्

परमेश्वर म्हणाले—हे देवि सती, प्रेमाने ऐक; मी यथार्थ बोलतो, कपट नाही. वरदानाच्या प्रभावामुळे हा प्रणाम असा आदरपूर्वक केला जातो.

Verse 38

रामलक्ष्मणनामानौ भ्रातरौ वीरसम्मतौ । सूर्यवंशोद्भवौ देवि प्राज्ञौ दशरथात्मजौ

हे देवि, राम व लक्ष्मण नावाचे ते दोघे भाऊ वीर म्हणून मान्य होते. ते सूर्यवंशात जन्मले, प्रज्ञावान, आणि दशरथाचे पुत्र होते.

Verse 39

गौरवर्णौ लघुर्बंधुश्शेषेशो लक्ष्मणाभिधः । ज्येष्ठो रामाभिधो विष्णुः पूर्णांशो निरुपद्रवः

गौरवर्ण लहान भाऊ स्वतः शेषच होता, तो लक्ष्मण या नावाने प्रसिद्ध झाला. ज्येष्ठ राम नावाचा विष्णूचा पूर्णांश—निर्विघ्न व निरुपद्रव होता.

Verse 40

अवतीर्णं क्षितौ साधुरक्षणाय भवाय नः । इत्युक्त्वा विररामाऽसौ शंभुस्मृतिकरः प्रभुः

“तो सज्जनांच्या रक्षणासाठी आणि आपल्या कल्याणासाठी पृथ्वीवर अवतरला आहे।” असे बोलून शंभुस्मृती जागविणारे ते प्रभू मौन झाले.

Verse 41

श्रुत्वापीत्थं वचश्शम्भोर्न विशश्वास तन्मनः । शिवमाया बलवती सैव त्रैलोक्यमोहिनी

शंभूची अशी वाणी ऐकूनही तिच्या मनाला विश्वास बसला नाही. कारण शिवाची माया अत्यंत बलवती आहे—तीच त्रैलोक्याला मोहित करणारी आहे.

Verse 42

अविश्वस्तं मनो ज्ञात्वा तस्याश्शंभुस्सनातनः । अवोचद्वचनं चेति प्रभुलीलाविशारदः

तिचे मन अजूनही अविश्वस्त आहे हे जाणून सनातन शंभू, प्रभुलीलांमध्ये निपुण, तिला शुभ वचन बोलला.

Verse 43

शिव उवाच । शृणु मद्वचनं देवि न विश्वसिति चेन्मनः । तव रामपरिक्षां हि कुरु तत्र स्वया धिया

शिव म्हणाले—हे देवी, माझे वचन ऐक. मन विश्वास ठेवत नसेल तर, स्वतःच्या बुद्धीने तेथे रामाची परीक्षा कर.

Verse 44

विनश्यति यथा मोहस्तत्कुरु त्वं सति प्रिये । गत्वा तत्र स्थितस्तावद्वटे भव परीक्षिका

हे प्रिय सती, ज्याने मोह नष्ट होईल असे कर. तेथे जाऊन काही काळ वटवृक्षाजवळ थांब आणि परीक्षिका हो.

Verse 45

ब्रह्मोवाच । शिवाज्ञया सती तत्र गत्वाचिंतयदीश्वरी । कुर्यां परीक्षां च कथं रामस्य वनचारिणः

ब्रह्मा म्हणाले—शिवाच्या आज्ञेने सती तेथे गेली. मग ती ईश्वरी विचार करू लागली—वनात विचरणाऱ्या रामाची परीक्षा मी कशी करू?

Verse 46

सीतारूपमहं धृत्वा गच्छेयं रामसन्निधौ । यदि रामो हरिस्सर्वं विज्ञास्यति न चान्यथा

मी सीतेचे रूप धारण करून रामांच्या सान्निध्यात जाईन. जर राम—जे हरि आहेत—सर्वज्ञ असतील, तर ते संपूर्ण सत्य ओळखतील; अन्यथा नाही.

Verse 47

इत्थं विचार्य सीता सा भूत्वा रामसमीपतः । आगमत्तत्परीक्षार्थं सती मोहपरायणा

असा विचार करून सतीने सीतेचे रूप धारण केले व रामाजवळ गेली; मोहाने प्रेरित होऊन त्यांची परीक्षा करण्यासाठी ती तेथे आली।

Verse 48

सीतारूपां सतीं दृष्ट्वा जपन्नाम शिवेति च । विहस्य तत्प्रविज्ञाय नत्वावोचद्रघूद्वहः

सीतेच्या रूपातील सतीला पाहून आणि तिच्या मुखातून मंद स्वरात ‘शिव’ नामजप ऐकून, रघुकुलश्रेष्ठ राम हसले; सत्य ओळखून तिला नमस्कार करून मग बोलले।

Verse 49

राम उवाच । प्रेमतस्त्वं सति ब्रूहि क्व शंभुस्ते नमोगतः । एका हि विपिने कस्मादागता पतिना विना

राम म्हणाले—हे सती, प्रेमाने सत्य सांग: तुझा शंभू कुठे गेला आहे? पतीविना तू एकटी या वनात का आलीस?

Verse 50

त्यक्त्वा स्वरूपं कस्मात्ते धृतं रूपमिदं सति । ब्रूहि तत्कारणं देवि कृपां कृत्वा ममोपरि

हे सती, तू आपले स्वस्वरूप का त्यागून हे रूप का धारण केलेस? हे देवी, माझ्यावर कृपा करून त्याचे कारण सांग.

Verse 51

ब्रह्मोवाच । इति रामवचः श्रुत्वा चकितासीत्सती तदा । स्मृत्वा शिवोक्तं मत्वा चावितथं लज्जिता भृशम्

ब्रह्मा म्हणाले—रामाचे हे वचन ऐकून त्या क्षणी सती चकित झाली. शिवाने सांगितलेले स्मरून ते अचूक सत्य आहे असे जाणून ती अत्यंत लज्जित झाली.

Verse 52

रामं विज्ञाय विष्णुं तं स्वरूपं संविधाय च । स्मृत्वा शिवपदं चित्ते सत्युवाच प्रसन्नधीः

राम हा विष्णू आहे असे जाणून आणि त्याचे खरे स्वरूप समजून, त्याने चित्तात शिवाचे परम पद स्मरले; आणि प्रसन्न बुद्धीने सत्य वचन बोलला।

Verse 53

शिवो मया गणैश्चैव पर्यटन् वसुधां प्रभुः । इहागच्छच्च विपिने स्वतंत्रः परमेश्वरः

प्रभु शिव—परम समर्थ—माझ्यासह आणि आपल्या गणांसह पृथ्वीवर भ्रमण करीत होते; तो स्वतंत्र परमेश्वर येथे या वनात आला।

Verse 54

अपश्यदत्र स त्वां हि सीतान्वेषणतत्परम् । सलक्ष्मणं विरहिणं सीतया श्लिष्टमानसम्

तेथे त्याने तुला पाहिले—सीतेच्या शोधात पूर्णत: तत्पर—लक्ष्मणासह, विरहाने व्याकुळ, आणि ज्याचे मन केवळ सीतेशीच जडलेले।

Verse 55

नत्वा त्वां स गतो मूले वटस्य स्थित एव हि । प्रशंसन् महिमानं ते वैष्णवं परमं मुदा

तुला नमस्कार करून तो वडाच्या मुळाशी गेला आणि तेथेच स्थिर राहिला; आनंदाने तुझ्या परम वैष्णव-सदृश महिम्याचे स्तवन करू लागला।

Verse 56

चतुर्भुजं हरिं त्वां नो दृष्ट्वेव मुदितोऽभवत् । यथेदं रूपममलं पश्यन्नानंदमाप्तवान्

तुला चतुर्भुज हरिरूपात पाहताच तो तत्क्षणी आनंदित झाला; हे निर्मळ, मंगल रूप पाहून त्याने परम आनंद प्राप्त केला।

Verse 57

तच्छ्रुत्वा वचनं शंभौर्भ्रममानीय चेतसि । तदाज्ञया परीक्षां ते कृतवत्य स्मि राघव

शंभूचे वचन ऐकून मी जाणूनबुजून मनात संशय आणला; आणि त्यांच्या आज्ञेने, हे राघवा, मी तुझी परीक्षा केली।

Verse 58

ज्ञातं मे राम विष्णुस्त्वं दृष्टा ते प्रभुताऽखिला । निःसशंया तदापि तच्छृणु त्वं च महामते

हे रामा, तूच विष्णू आहेस हे मला कळले; तुझी सर्व प्रभुता मी पाहिली आहे। मला आता संशय नाही; तरीही, हे महामते, माझे बोलणे ऐक।

Verse 59

कथं प्रणम्यस्त्वं तस्य सत्यं ब्रूहि ममाग्रतः । कुरु निस्संशयां त्वं मां शमलं प्राप्नुहि द्रुतम्

तू त्याला नमस्कार करण्यास योग्य कसा? माझ्यासमोर सत्य सांग। माझा संशय पूर्णपणे दूर कर; नाहीतर तू लवकरच कलंक/पाप प्राप्त करशील।

Verse 60

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्या रामश्चोत्फुल्ललोचनः । अस्मरत्स्वं प्रभुं शंभुं प्रेमाभूद्धृदि चाधिकम्

ब्रह्मा म्हणाले—तिचे वचन ऐकून रामाचे डोळे आनंदाने फुलले. त्याने आपल्या प्रभू शंभू (शिव) यांचे स्मरण केले आणि हृदयात अधिक प्रेम जागे झाले।

Verse 61

सत्या विनाज्ञया शंभुसमीपं नागमन्मुने । संवर्ण्य महिमानं च प्रावोचद्राघवस्सतीम्

हे मुने, सत्येची परवानगी नसताना राघव शंभूजवळ गेला नाही. शिवाची महिमा वर्णन करून त्याने तेव्हा सतीला सांगितले।