Dashati 4
Agni’s radiant ignition and protective power within the sacrifice
Agni
Bright forceful and protective—moving from ignition-praise to martial safeguarding
R̥gvedic concordance not provided in the input; seer attribution remains uncertain at dashati level until RV mapping is established.
यज्ञात अग्नीला तेजस्वी याज्ञिक पुरोहित-शक्ती म्हणून प्रज्वलित करून सिंहासनारूढ करणे; कवी (कर्मज्ञ) व हवी वाहून नेणारा शीघ्र दूत म्हणून त्याची स्तुती करणे. शुद्धीकरण व उजळणीच्या प्रतिमांतून (पवते, शुक्र, विराजति) अग्नीचे तेज निर्मळ होऊन विस्तारावे अशी प्रार्थना. अग्नी–इंद्र यांची सांगड दृढ करून, यज्ञातील हविर्भाग इंद्राच्या अंशाशी सुसंगत करणे. अखेरीस मरुतांच्या बळावर शत्रू शक्तींवर ‘तमस्’ (मोह/अंधार) पसरवून त्यांना गोंधळात टाकणे व ऋताचे रक्षण करणारी कवचसदृश सुरक्षा मागणे.
Mantras
Mantra 1
अग्निरिन्द्राय पवते दिवि शुक्रो वि राजति महिषीव वि जायते
अग्नी इंद्रासाठी पवित्र होतो; दिवी तो उज्ज्वल होऊन विराजतो; महिषीप्रमाणे बलवान होऊन तो प्रचुरतेने जन्म घेतो.
Mantra 2
अस्माकमिन्द्रः समृतेषु ध्वजेष्वस्माकं या इषवस्ता जयन्तु अस्माकं वीरा उत्तरे भवन्त्वस्मां उ देवा अवता हवेषु
समरांत, ध्वजांखाली, इंद्र आमचाच असो; आमचे हे बाण विजय मिळवोत; आमचे वीर श्रेष्ठ ठरोत; आणि हे देवांनो, आवाहनांत खरोखरच आमचे रक्षण करा।
Mantra 3
असौ या सेना मरुतः परेषामभ्येति न ओजसा स्पर्धमाना तां गूहत तमसापव्रतेन यथैतेषामन्यो अन्यं न जानात्
हे मरुतांनो, परक्यांची ती सेना जी बळाने स्पर्धा करीत आमच्यावर चालून येते—तिला तमसाने, अपव्रत (अधर्म) अंधःकाराने लपवा, जेणेकरून त्यांच्यात एक दुसऱ्याला ओळखू नये।
Frequently Asked Questions
In Sāmavedic usage the Soma-style diction can be applied to Agni to express ritual brightening and purification through kindling and oblations—Agni becomes ‘clarified’ as he blazes.
Indra is invoked as the chief recipient of a share in the sacrifice; Agni’s purified brilliance is presented as serving Indra’s portion and strengthening the rite’s efficacy.
The prayer seeks divine bewilderment over hostile forces—an obscuring confusion that breaks their coordination (“so that one may not know another”), functioning as protective magic within the hymn.