Dashati 2
Aindra praise: Indra as the pre-eminent ritual power and victorious protector invoked for strength and success
Indra
Heroic and energizing (vīra-rasa) suited to invocation of power and rallying
R̥ṣi attribution is not supplied here; these verses likely derive from multiple RV sources typical of Sāmavedic selection so a single family attribution cannot be asserted without concordance.
ऐंद्र स्तुती: यज्ञातील सर्वोच्च सामर्थ्य व विजयी रक्षक म्हणून इंद्राला बळ, जय आणि यशासाठी आवाहन. इंद्र ‘ब्रह्म/ऋत्विज’ (यज्ञाधिपती, पवित्र तेज) म्हणून गौरविला आहे; ‘गोत्रभिद्’सारखी विजय-प्रतीके—गायींची मुक्तता, अडथळ्यांचे भेदन, मित्रांचे एकत्रीकरण—उत्साह वाढवतात. ऋतु-नियमाने प्रज्वलित अग्नी हा हवी वाहणारा यज्ञबल ठरतो; उषा नवचैतन्य व शुभप्रकाशाची सहायक विश्वचिन्ह म्हणून दिसते. योग्य रीतीने केलेल्या यज्ञातून इंद्राचे ओज व सार्वभौमत्व ‘ब्रह्म’रूपाने प्राप्त होऊन समुदायाला संरक्षण, समृद्धी व विजय देतात, हा या दशतीचा केंद्रभाव आहे.
Mantras
Mantra 1
बृहस्पते परि दीया रथेन रक्षोहामित्रां अपबाधमानः प्रभञ्जन्सेनाः प्रमृणो युधा जयन्नस्माकमेध्यविता रथानाम्
हे बृहस्पते! आपल्या रथाने आम्हांला सर्व बाजूंनी वेढून, राक्षस-हंता होऊन, शत्रूंना दूर लोटत, त्यांच्या सेनांना चिरडून, युद्धात नष्ट करून, विजय मिळवून—आमच्या रथांचा रक्षक हो.
Mantra 2
बलविज्ञायः स्थविरः प्रवीरः सहस्वान्वाजी सहमान उग्रः अभिवीरो अभिसत्वा सहोजा जैत्रमिन्द्र रथमा तिष्ठ गोवित्
हे इंद्रा—बलाचा विवेचक, स्थिर, अग्रवीर; सहस्रबलवान, वेगवान अश्वांनी युक्त; पारितोषिक-दाता, विजयी, उग्र; वीरांमध्ये अतिवीर, सामर्थ्याने अभिभावी, सहजबलज, जयकारी—तू जय-रथावर आरूढ हो; आणि गो-विजय दे।
Mantra 3
गोत्रभिदं गोविदं वज्रबाहुं जयन्तमज्म प्रमृणन्तमोजसा इमं सजाता अनु वीरयध्वमिन्द्रं सखायो अनु सं रभध्वम्
गोठे फोडणारा, गो-विजेता, वज्रबाहू, जयशील—रणमार्गी ओजाने शत्रूंचे मर्दन करणाऱ्या त्या इंद्राच्या मागे, हे सजातांनो, तुमचे वीर्य प्रकट करा; हे सख्यांनो, इंद्राच्या मागे एकत्र होऊन दृढपणे धरून राहा।
Frequently Asked Questions
Here “brahmā” points to sacred power (and can also echo the brahman-priest’s supervisory role). “ṛtviya” links Indra to the properly timed rite (ṛtu), presenting him as the ritual’s effective lord whose power makes the sacrifice succeed.
It recalls Indra’s mythic act of breaking obstructions to release the ‘cows’—a symbol of wealth, nourishment, and even light. In ritual praise it becomes a prayer for removing constraints and securing prosperity and victory.
Sāmavedic decads often weave supporting deities into the main praise. Agni is the kindled force that carries offerings and establishes the rite’s order; Uṣas marks auspicious renewal. Together they frame Indra’s power as operating within a well-kindled, well-timed sacrifice.