Dashati 15
Agni’s precedence as Hotṛ and the energizing flow of Soma as the effective force of yajña
Agni
Brisk forward-driving and consecratory—moving from ignition/leadership (Agni) to cleansing and brightening (Pavamāna).
R̥ṣi attribution is not supplied in the input. The content aligns with common Soma Pavamāna stuti material and an Agni Hotṛ verse used in Sāman adaptation; precise family/maṇḍala lineage cannot be fixed from the given data.
यज्ञात होतृ म्हणून अग्नी सर्वप्रथम पुढे चालत विधीची सुरुवात करतो व त्याला चालना देतो. दैवी ‘माया’—कर्मसिद्धीची शक्ती—यामुळे यज्ञकर्मे सफल होतात. पावमान सोम ‘दहा भगिनीं’सारख्या प्रवाहांद्वारे शुद्ध होऊन बळकट होतो; तो सूर्याच्या द्रोण—तेजाचे लक्ष्य—याकडे वेगाने धावतो आणि द्रोण/चमूमध्ये दुधाशी मिसळून अर्पणासाठी सिद्ध होतो. हा विधथ/यज्ञ-सत्र देवतांच्या प्रेरणेने चालणाऱ्या समन्वित क्रियांचा प्रवाह आहे; शुद्ध सोम तेजस्वी, समर्थ हविर्भूत होऊन देवांकडे संकल्प पोहोचवतो.
Mantras
Mantra 1
साकमुक्षो मर्जयन्त स्वसारो दश धीरस्य धीतयो धनुत्रीः हरिः पर्यद्रवज्जाः सूर्यस्य द्रोणं ननक्षे अत्यो न वाजी
एकत्र उग्र (सोम) मार्जित होतो; धीर पुरुषाच्या दहा सख्या—त्याच्या सुव्यवस्थित धीत्या—धनुर्धारीसारख्या वेगाने त्याला पवित्र करतात. हरित-पीत रस परिक्रमा करीत धावतो आणि सूर्याच्या द्रोण (पात्रा)पर्यंत पोहोचतो—वाज-विजेता वेगवान अश्वासारखा.
Mantra 2
सं मातृभिर्न शिशुर्वावशानो वृषा दधन्वे पुरुवारो अद्भिः मर्यो न योषामभि निष्कृतं यन्त्सं गच्छते कलश उस्रियाभिः
मातांच्या मध्ये रडणाऱ्या शिशूसारखा, बहुरक्षित तो वृषभ (सोम) जलांसह वेगाने धावतो. आणि जसा तरुण वर विधिपूर्वक सजविलेल्या कन्येकडे जातो, तसा सोम-कलश उष्रिया—रक्तिम धारांबरोबर—एकत्र होऊन चालतो.
Mantra 3
उत प्र पिप्य ऊधरघ्न्याया इन्दुर्धाराभिः सचते सुमेधाः मूर्धानं गावः पयसा चमूष्वभि श्रीणन्ति वसुभिर्न निक्तैः
आणखी—दूध देणाऱ्या स्रोतापासून सोमबिंदू फुगून पुढे वाढतो; सुमेधा सोम धाराधारांनी संगत होऊन वाहतो. चमू (पात्र)ांत दूध घेऊन वरच्या थरावर तो पान गायी मिसळतात—जणू वसु-समृद्धीने, जणू जडवलेल्या अलंकारांनी.
Frequently Asked Questions
It emphasizes Agni’s precedence in sacrifice: he is kindled and invoked first, and as Hotṛ he ‘leads’ by making the ritual actions effective.
They are a ritual image for the purifying agencies—often explained as the streams/waters, the ten fingers, or the coordinated operations involved in Soma straining and cleansing.
It describes the clarified Soma running to the receiving vessel (droṇa), shining with solar brilliance, and then being seasoned/mixed with milk in the bowls (camū) to prepare the offering.